<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X26n0516"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 516 仁王经科疏悬谈</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 516 仁王经科疏悬谈</title> <author>明 真贵述</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.liyi</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">26</idno>.<idno type="no">516</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">仁王经科疏悬谈</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00746"> <charName>CBETA CHARACTER CB00746</charName> <mapping cb:dec="983786" type="PUA">U+F02EA</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+262D0</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>罩</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(ㄇ@人)/卓]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02480"> <charName>CBETA CHARACTER CB02480</charName> <mapping cb:dec="985520" type="PUA">U+F09B0</mapping> <mapping type="unicode">U+21A25</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>寇</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[寇-(敲-高)+ㄆ]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02823"> <charName>CBETA CHARACTER CB02823</charName> <mapping cb:dec="985863" type="PUA">U+F0B07</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9825</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>颐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(厂-一)*臣*页]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15131"> <charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName> <mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15325"> <charName>CBETA CHARACTER CB15325</charName> <mapping cb:dec="998365" type="PUA">U+F3BDD</mapping> <mapping type="unicode">U+9013</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>递</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[逅-口+韨]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-08-01T10:23:00"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0205a" n="0205a"/> <lb ed="X" n="0205a01"/> <lb ed="X" n="0205a02"/><cb:docNumber>No. 516</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0205a03"/><lb ed="R094" n="0871a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>仁王护国般若波罗蜜多经科疏悬谭</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0205a04"/> <lb ed="X" n="0205a05"/><lb ed="R094" n="0871a02"/><byline cb:type="author">明京师慈慧寺开山比丘蜀东普真贵述</byline> <lb ed="X" n="0205a06"/><lb ed="R094" n="0871a03"/><cb:div><p xml:id="pX26p0205a0601">△将释此经。三。初归敬请加。</p> <lb ed="X" n="0205a07"/><lb ed="R094" n="0871a04"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0205a0701"><l>稽首牟尼遍知觉</l><l>仁王护国修多罗</l> <lb ed="X" n="0205a08"/><lb ed="R094" n="0871a05"/><l>十四忍内诸菩萨</l><l>二八国中贤圣众</l> <lb ed="X" n="0205a09"/><lb ed="R094" n="0871a06"/><l>令我有限名句味</l><l>契彼无边法性空</l> <lb ed="X" n="0205a10"/><lb ed="R094" n="0871a07"/><l>七难仗此尽潜消</l><l>兆庶承斯增福慧</l></lg> <lb ed="X" n="0205a11"/><lb ed="R094" n="0871a08"/><p xml:id="pX26p0205a1101">回兹勝利祝 <lb ed="X" n="0205a12" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0871a09"/>皇图。向等金刚同实际。</p> <lb ed="X" n="0205a13"/><lb ed="R094" n="0871a10"/><p xml:id="pX26p0205a1301">△二开章悬叙。二。初擧数列章。</p> <lb ed="X" n="0205a14"/><lb ed="R094" n="0871a11"/><p xml:id="pX26p0205a1401">将释此经。未入文前。悬叙義门。开列十段。一教起因 <lb ed="X" n="0205a15"/><lb ed="R094" n="0871a12"/>缘。二藏教所摄。三诸宗对辨。四分齐幽深。五教所被 <lb ed="X" n="0205a16"/><lb ed="R094" n="0871a13"/>機。六总辨教体。七明经宗趣。八会通地位。九显法护 <lb ed="X" n="0205a17"/><lb ed="R094" n="0871a14"/>国。十部类品会。</p> <lb ed="X" n="0205a18"/><lb ed="R094" n="0871a15"/><p xml:id="pX26p0205a1801">△二依列牒释。十。初释教起因缘。二。初诸教因缘。</p> <lb ed="X" n="0205a19"/><lb ed="R094" n="0871a16"/><p xml:id="pX26p0205a1901">初中总明诸教因缘。显诸<persName>佛</persName>设教。其意有五。一法尔 <lb ed="X" n="0205a20"/><lb ed="R094" n="0871a17"/>故。谓一切诸<persName>佛</persName>。法尔皆于无尽世界。从大悲心。法尔 <lb ed="X" n="0205a21"/><lb ed="R094" n="0871a18"/>常转如是法轮。令诸群生开迷令悟。故花严不思议 <lb ed="X" n="0205a22"/><lb ed="R094" n="0871b01"/>品。明一切诸<persName>佛</persName>。能于一身。现化不可说不可说<persName>佛</persName>刹 <lb ed="X" n="0205a23"/><lb ed="R094" n="0871b02"/>微尘数头。一一头。化尔所舌。一一舌。出尔所音声。乃 <lb ed="X" n="0205a24"/><lb ed="R094" n="0871b03"/>至文字句義。一一充满一切法界。无有穷尽。问。此法 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0205b" n="0205b"/> <lb ed="X" n="0205b01"/><lb ed="R094" n="0871b04"/>尔義。唯属花严。今何与此。答。此经既云。诸<persName>佛</persName>同说。文 <lb ed="X" n="0205b02"/><lb ed="R094" n="0871b05"/>字句義皆同。即同花严法尔義也。况此经抑诸教之 <lb ed="X" n="0205b03"/><lb ed="R094" n="0871b06"/>一。摄法尔为因。甚为切当。否则何言诸<persName>佛</persName>同说耶。二 <lb ed="X" n="0205b04"/><lb ed="R094" n="0871b07"/>酬因故。谓夙愿弥纶。昔因廣大。因行既普。果转法轮。 <lb ed="X" n="0205b05"/><lb ed="R094" n="0871b08"/>若无因行。教从何起。故法花云。我本立誓愿。欲令一 <lb ed="X" n="0205b06"/><lb ed="R094" n="0871b09"/>切众。乃至化一切众生。皆令入<persName>佛</persName>道等。三酬请故。谓 <lb ed="X" n="0205b07"/><lb ed="R094" n="0871b10"/>法不孤起。托请方兴。如水澄月现。機感应生。離機说 <lb ed="X" n="0205b08"/><lb ed="R094" n="0871b11"/>法。诚无所用。故法花云。尔时诸梵王。及诸天帝释。乃 <lb ed="X" n="0205b09"/><lb ed="R094" n="0871b12"/>至恭敬合掌礼。请我转法轮等。四显理故。谓圣凡相 <lb ed="X" n="0205b10"/><lb ed="R094" n="0871b13"/>异。真性一如。迷之谓岸移。悟之实舟动。故<persName>佛</persName>出兴。为 <lb ed="X" n="0205b11"/><lb ed="R094" n="0871b14"/>显此理。故花严出现品云。<persName>如来</persName>成道。即三歎奇哉。一 <lb ed="X" n="0205b12"/><lb ed="R094" n="0871b15"/>切众生。莫不具有<persName>如来</persName>智慧德相。但以妄想执著。而 <lb ed="X" n="0205b13"/><lb ed="R094" n="0871b16"/>不证得。若離妄想。<persName>佛</persName>智现前等。五度生故。谓悲念无 <lb ed="X" n="0205b14"/><lb ed="R094" n="0871b17"/>穷。度生恒切。然一有情不成<persName>佛</persName>者。非<persName>佛</persName>本愿。故出真 <lb ed="X" n="0205b15"/><lb ed="R094" n="0871b18"/>兆圣。专度有情。然上显理度生。相从合说。须知通别。 <lb ed="X" n="0205b16"/><lb ed="R094" n="0872a01"/>通则<persName>佛</persName>以一音演说法。众生随类各得解。别则说四 <lb ed="X" n="0205b17"/><lb ed="R094" n="0872a02"/>谛法。显生空理。度凡夫外道。说六度法。显二空理。度 <lb ed="X" n="0205b18"/><lb ed="R094" n="0872a03"/>不定性二乘。及利根凡夫。令入大乘。说一乘法。显法 <lb ed="X" n="0205b19"/><lb ed="R094" n="0872a04"/>界理。度定性不定性二乘。及地住菩萨。幷上上根凡 <lb ed="X" n="0205b20"/><lb ed="R094" n="0872a05"/>夫。令入一乘。究竟<persName>佛</persName>道。若克就<persName>佛</persName>意。则唯为大事因 <lb ed="X" n="0205b21"/><lb ed="R094" n="0872a06"/>缘出现于世。欲令众生开示悟入<persName>佛</persName>知见等。纵有多 <lb ed="X" n="0205b22"/><lb ed="R094" n="0872a07"/>说。同归一乘。如法花所明。</p> <lb ed="X" n="0205b23"/><lb ed="R094" n="0872a08"/><p xml:id="pX26p0205b2301">△二本经因缘。二。初正明因缘。</p> <lb ed="X" n="0205b24"/><lb ed="R094" n="0872a09"/><p xml:id="pX26p0205b2401">二别明本经因缘。智度论云。如<name role="" type="person">须弥山</name>。非无因缘。非 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0205c" n="0205c"/> <lb ed="X" n="0205c01"/><lb ed="R094" n="0872a10"/>小因缘。令得震动。今仁王教兴。亦复如是。有十因缘。 <lb ed="X" n="0205c02"/><lb ed="R094" n="0872a11"/>方得兴起。</p> <lb ed="X" n="0205c03"/><lb ed="R094" n="0872a12"/><p xml:id="pX26p0205c0301">一明护果故。谓首明护果。端在度生。不住相以冥真。 <lb ed="X" n="0205c04"/><lb ed="R094" n="0872a13"/>观体空而行化。理智无二。生<persName>佛</persName>一如。经云。观身实相。 <lb ed="X" n="0205c05"/><lb ed="R094" n="0872a14"/>观<persName>佛</persName>亦然。言忘虑绝。彻底唯空。</p> <lb ed="X" n="0205c06"/><lb ed="R094" n="0872a15"/><p xml:id="pX26p0205c0601">二明护因故。谓人能弘道。法若離人。无自传理。修先 <lb ed="X" n="0205c07"/><lb ed="R094" n="0872a16"/>悟法。人若離法。人凭何修。故法分三等。人列四依。总 <lb ed="X" n="0205c08"/><lb ed="R094" n="0872a17"/>五十二位熏修。括一十四忍克证。理智浅深差别。入 <lb ed="X" n="0205c09"/><lb ed="R094" n="0872a18"/>位长短各殊。凭此卫国。物阜民康。</p> <lb ed="X" n="0205c10"/><lb ed="R094" n="0872b01"/><p xml:id="pX26p0205c1001">三破外执故。谓慧眼不彻。妄见空花。遍计性空。诸皆 <lb ed="X" n="0205c11"/><lb ed="R094" n="0872b02"/>真实。後明十八空门。专破邪外计执。如一尘全收大 <lb ed="X" n="0205c12"/><lb ed="R094" n="0872b03"/>地。百谷味具百川。慧鉴森然。幻影随现。权小归正。矧 <lb ed="X" n="0205c13"/><lb ed="R094" n="0872b04"/>乎外邪。明若杲日。遍载经中。</p> <lb ed="X" n="0205c14"/><lb ed="R094" n="0872b05"/><p xml:id="pX26p0205c1401">四示真修故。谓因行万种。不出一心。断伏证真。正由 <lb ed="X" n="0205c15"/><lb ed="R094" n="0872b06"/>五忍。诸位依为洪源。万行恃作根本。<persName>佛</persName>不明示。出世 <lb ed="X" n="0205c16"/><lb ed="R094" n="0872b07"/>无时。故兹剖分。令资入证。</p> <lb ed="X" n="0205c17"/><lb ed="R094" n="0872b08"/><p xml:id="pX26p0205c1701">五令知忍智故。谓般若妙慧。证入不離一源。地位增 <lb ed="X" n="0205c18"/><lb ed="R094" n="0872b09"/>明究竟必依五忍。诸<persName>佛</persName>极造玄渊。方乃同声。匿王久 <lb ed="X" n="0205c19"/><lb ed="R094" n="0872b10"/>居堂奥。故能赞颂。令知难思妙境。端在妙悟本心。脱 <lb ed="X" n="0205c20"/><lb ed="R094" n="0872b11"/>或以贱使贵。原来不是家珍。</p> <lb ed="X" n="0205c21"/><lb ed="R094" n="0872b12"/><p xml:id="pX26p0205c2101">六示二护体故。谓勝義平等。真俗有差。因果悬殊。心 <lb ed="X" n="0205c22"/><lb ed="R094" n="0872b13"/>鉴无二。故所护一一从中。由能护在在双泯。圆满玄 <lb ed="X" n="0205c23"/><lb ed="R094" n="0872b14"/>旨。特为显扬。岂同偏执。離波求水。</p> <lb ed="X" n="0205c24"/><lb ed="R094" n="0872b15"/><p xml:id="pX26p0205c2401">七护国法利故。谓内外两护。理事虽分。世出世间。不 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0206a" n="0206a"/> <lb ed="X" n="0206a01"/><lb ed="R094" n="0872b16"/>外真性。故内护方竟。护国即彰。引<anchor xml:id="nkr_note_add_0206a0101" n="0206a0101"/><anchor xml:id="beg0206a0101" n="0206a0101"/>己<anchor xml:id="end0206a0101"/>验之殊勋。作将 <lb ed="X" n="0206a02"/><lb ed="R094" n="0872b17"/>来之勝益。所谓药效。方可传方。</p> <lb ed="X" n="0206a03"/><lb ed="R094" n="0872b18"/><p xml:id="pX26p0206a0301">八托事显法故。谓真空妙利。<anchor xml:id="nkr_note_add_0206a0301" n="0206a0301"/><anchor xml:id="beg0206a0301" n="0206a0301"/>已<anchor xml:id="end0206a0301"/>见神功。大法恩深。投 <lb ed="X" n="0206a04"/><lb ed="R094" n="0873a01"/>诚上报。故当機供华而感。吾<persName>佛</persName>变现以应。一多相即。 <lb ed="X" n="0206a05"/><lb ed="R094" n="0873a02"/>大小五陈。以华验法。实难思之幽关。将事显理。皆普 <lb ed="X" n="0206a06"/><lb ed="R094" n="0873a03"/>门之法界。</p> <lb ed="X" n="0206a07"/><lb ed="R094" n="0873a04"/><p xml:id="pX26p0206a0701">九廣显奉持故。谓法利深玄。圣凡叵测。献花显妙。变 <lb ed="X" n="0206a08"/><lb ed="R094" n="0873a05"/>化难思。此示演说之权宜。必依如法而建立。欲令永 <lb ed="X" n="0206a09"/><lb ed="R094" n="0873a06"/>遵圣教。愈久而愈不忘。</p> <lb ed="X" n="0206a10"/><lb ed="R094" n="0873a07"/><p xml:id="pX26p0206a1001">十付嘱有在故。谓上之義趣。经中贯摄。流通未来。遐 <lb ed="X" n="0206a11"/><lb ed="R094" n="0873a08"/>益群品。不落断常。免堕偏执。令生般若慧光。同修波 <lb ed="X" n="0206a12"/><lb ed="R094" n="0873a09"/>罗蜜行。妙契勝義真空。触事孤标实相。然此十因。全 <lb ed="X" n="0206a13"/><lb ed="R094" n="0873a10"/>是此经旨趣。<persName>佛</persName>欲演斯妙旨。故名本经因缘。约<persName>佛</persName>则 <lb ed="X" n="0206a14"/><lb ed="R094" n="0873a11"/>十義为因。以<persName>佛</persName>为此方说此故。约生则十義为缘。以 <lb ed="X" n="0206a15"/><lb ed="R094" n="0873a12"/>生感<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>方说故。因缘和合。感应道交。简非内外因 <lb ed="X" n="0206a16"/><lb ed="R094" n="0873a13"/>缘。故名教起因缘。</p> <lb ed="X" n="0206a17"/><lb ed="R094" n="0873a14"/><p xml:id="pX26p0206a1701">△二明十利益。</p> <lb ed="X" n="0206a18"/><lb ed="R094" n="0873a15"/><p xml:id="pX26p0206a1801">若一一言利益者。即一泯相澄神益。二幻修妙行益。 <lb ed="X" n="0206a19"/><lb ed="R094" n="0873a16"/>三同证真空益。四得入忍智益。五体真难思益。六明 <lb ed="X" n="0206a20"/><lb ed="R094" n="0873a17"/>解中道益。七真慈护国益。八称性供法益。九奉持建 <lb ed="X" n="0206a21"/><lb ed="R094" n="0873a18"/>立益。十遐方远为益。即十因缘。成十利益。一经大意。 <lb ed="X" n="0206a22"/><lb ed="R094" n="0873b01"/>极此十重。此经之兴。有自来矣。智论因缘。亦有十義。 <lb ed="X" n="0206a23"/><lb ed="R094" n="0873b02"/>大同今经。避繁不引。</p> <lb ed="X" n="0206a24"/><lb ed="R094" n="0873b03"/><p xml:id="pX26p0206a2401">△二释藏教所摄。二。初明藏摄。三。初明三藏。</p> <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0206b" n="0206b"/> <lb ed="X" n="0206b01"/><lb ed="R094" n="0873b04"/><p xml:id="pX26p0206b0101">第二藏教所摄者。于中二。一藏摄。二教摄。前中二。先 <lb ed="X" n="0206b02"/><lb ed="R094" n="0873b05"/>藏。後摄。今初藏谓三藏二藏。他处云藏乘分摄。今云 <lb ed="X" n="0206b03"/><lb ed="R094" n="0873b06"/>教者。以乘分不離五教故。通称藏者。有二義。一含摄 <lb ed="X" n="0206b04"/><lb ed="R094" n="0873b07"/>義。谓含摄一切所应知義。二出生義。出生一切无尽 <lb ed="X" n="0206b05"/><lb ed="R094" n="0873b08"/>功德故。光明三藏。一修多罗。二毘奈耶。三阿毘达摩。 <lb ed="X" n="0206b06"/><lb ed="R094" n="0873b09"/>初修多罗梵语。名含四实。谓线。席经。井索。圣教。西天 <lb ed="X" n="0206b07"/><lb ed="R094" n="0873b10"/>以线为经。谓线能贯花。文能持義故。然顺西域。应翻 <lb ed="X" n="0206b08"/><lb ed="R094" n="0873b11"/>为线。但以线为经。不合方宜。古德欲顺两方。双含二 <lb ed="X" n="0206b09"/><lb ed="R094" n="0873b12"/>義。遂随此方经名。转借西域席经。从義翻之。故目为 <lb ed="X" n="0206b10"/><lb ed="R094" n="0873b13"/>经。借義助名。又加契字。此即契经即藏。持业释也。或 <lb ed="X" n="0206b11"/><lb ed="R094" n="0873b14"/>契经之藏。依主可知。二毘奈耶。義翻调伏。谓调伏三 <lb ed="X" n="0206b12"/><lb ed="R094" n="0873b15"/>业。制伏过非。调练通于止作。制伏唯言止恶。就所调 <lb ed="X" n="0206b13"/><lb ed="R094" n="0873b16"/>之行彰名。即调伏之藏。或藏有调伏之能。俱有财释。 <lb ed="X" n="0206b14"/><lb ed="R094" n="0873b17"/>三阿毘达摩。此云无比法。即目论体。慧无比故。亦云 <lb ed="X" n="0206b15"/><lb ed="R094" n="0873b18"/>对法。能对亦慧。所对即涅槃四谛之法。然对有对观 <lb ed="X" n="0206b16"/><lb ed="R094" n="0874a01"/>对向二義。如次配之。所谓对法者。法之对故。故对法 <lb ed="X" n="0206b17"/><lb ed="R094" n="0874a02"/>藏。特名慧论。然其所诠。如次三学。兼各通三。若如摄 <lb ed="X" n="0206b18"/><lb ed="R094" n="0874a03"/>论剋体明之。则经通三学。律诠戒定。论唯慧学。断无 <lb ed="X" n="0206b19"/><lb ed="R094" n="0874a04"/>疑矣。然上三藏。犹有异名。别说廣如花严疏抄。</p> <lb ed="X" n="0206b20"/><lb ed="R094" n="0874a05"/><p xml:id="pX26p0206b2001">△二明二藏。</p> <lb ed="X" n="0206b21"/><lb ed="R094" n="0874a06"/><p xml:id="pX26p0206b2101">二藏者。一声闻藏。二菩萨藏。谓于前三藏中。复有上 <lb ed="X" n="0206b22"/><lb ed="R094" n="0874a07"/>下差别故。分为二藏。谓如诠示大乘理行果者。名菩 <lb ed="X" n="0206b23"/><lb ed="R094" n="0874a08"/>萨藏。有诠示二乘理行果者。名声闻藏。此就二乘之 <lb ed="X" n="0206b24"/><lb ed="R094" n="0874a09"/>理相同合为二耳。若约教行差别。即三乘为三藏。如 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0206c" n="0206c"/> <lb ed="X" n="0206c01"/><lb ed="R094" n="0874a10"/>大疏引普超经说。</p> <lb ed="X" n="0206c02"/><lb ed="R094" n="0874a11"/><p xml:id="pX26p0206c0201">△三明藏相摄。</p> <lb ed="X" n="0206c03"/><lb ed="R094" n="0874a12"/><p xml:id="pX26p0206c0301">三明摄者有二。一明三藏。二。一以彼三藏摄此经者。 <lb ed="X" n="0206c04"/><lb ed="R094" n="0874a13"/>正唯修多罗藏摄。馀二不摄。良以此经。非律论故。二 <lb ed="X" n="0206c05"/><lb ed="R094" n="0874a14"/>以此经。摄彼三藏。三藏俱含。然通兼正。正摄修多罗。 <lb ed="X" n="0206c06"/><lb ed="R094" n="0874a15"/>兼摄馀二藏。以七诫遗嘱。及地位戒相。亦言戒故。匿 <lb ed="X" n="0206c07"/><lb ed="R094" n="0874a16"/>王赞颂。<persName>如来</persName>述成有论议故。二明二藏亦二。一彼二 <lb ed="X" n="0206c08"/><lb ed="R094" n="0874a17"/>藏中。唯菩萨藏能摄此经。以此经中。诠显真空。廣明 <lb ed="X" n="0206c09"/><lb ed="R094" n="0874a18"/>二护。具彰五忍。开发无住。廣大行故。二以此经摄彼 <lb ed="X" n="0206c10"/><lb ed="R094" n="0874b01"/>二藏。二藏俱含。以此经明人空般若故。亦摄彼声闻 <lb ed="X" n="0206c11"/><lb ed="R094" n="0874b02"/>藏。深必该浅故。以此全明双空般若。正被菩萨故。全 <lb ed="X" n="0206c12"/><lb ed="R094" n="0874b03"/>摄彼菩萨藏。上明藏摄竟。</p> <lb ed="X" n="0206c13"/><lb ed="R094" n="0874b04"/><p xml:id="pX26p0206c1301">△二明教摄。二。初总明诸师。</p> <lb ed="X" n="0206c14"/><lb ed="R094" n="0874b05"/><p xml:id="pX26p0206c1401">次明教摄者有二。初总显诸师。二别明五教。初谓一 <lb ed="X" n="0206c15"/><lb ed="R094" n="0874b06"/>代时教。半满两分。所谓随機方便。总曰权乘。如理究 <lb ed="X" n="0206c16"/><lb ed="R094" n="0874b07"/>竟。咸称实教。由此西域东夏圣师贤哲。立宗判教有 <lb ed="X" n="0206c17"/><lb ed="R094" n="0874b08"/>合有开。殊途同归无二无别。即少有违顺得失。古德 <lb ed="X" n="0206c18"/><lb ed="R094" n="0874b09"/>亦详为会通。如云约法则一。约人则五。新熏有五。本 <lb ed="X" n="0206c19"/><lb ed="R094" n="0874b10"/>有无二等者。是<anchor xml:id="nkr_note_add_0206c1901" n="0206c1901"/><anchor xml:id="beg0206c1901" n="0206c1901"/>已<anchor xml:id="end0206c1901"/>。</p> <lb ed="X" n="0206c20"/><lb ed="R094" n="0874b11"/><p xml:id="pX26p0206c2001">△二别明五教。三。初五教师宗。</p> <lb ed="X" n="0206c21"/><lb ed="R094" n="0874b12"/><p xml:id="pX26p0206c2101">二别明五教。然求其此方集判教开宗之大成者。唯 <lb ed="X" n="0206c22"/><lb ed="R094" n="0874b13"/>贤首祖师一人也。祖师夙乘悲愿示生堪忍。妙智难 <lb ed="X" n="0206c23"/><lb ed="R094" n="0874b14"/>测。影响化世。故註释则明如秉烛。端若析薪。讲说则 <lb ed="X" n="0206c24"/><lb ed="R094" n="0874b15"/>神光入室。威神震地。金轮圣主。隆以国师之渥。淸凉 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0207a" n="0207a"/> <lb ed="X" n="0207a01"/><lb ed="R094" n="0874b16"/>圭峰。仰为开宗之笵。所谓重明性月。大振玄风。师之 <lb ed="X" n="0207a02"/><lb ed="R094" n="0874b17"/>力也。所立五教。即小始终顿圆。谓理果俱偏。故目为 <lb ed="X" n="0207a03"/><lb ed="R094" n="0874b18"/>小。未尽大乘法理。故立为始。称理俱成<persName>佛</persName>道。故名曰 <lb ed="X" n="0207a04"/><lb ed="R094" n="0875a01"/>终。一法叵得即证。故称乎顿。信解行证。一具一切。帝 <lb ed="X" n="0207a05"/><lb ed="R094" n="0875a02"/>网褈褈。主伴无尽。即名为圆。此大师據一代教法。立 <lb ed="X" n="0207a06"/><lb ed="R094" n="0875a03"/>此五教之本意也。于此五中。天台不立顿教。以天台 <lb ed="X" n="0207a07"/><lb ed="R094" n="0875a04"/>所立四教中。皆有绝言思之妙。贤首谓此绝言思之 <lb ed="X" n="0207a08"/><lb ed="R094" n="0875a05"/>妙。为一类顿機所设。故立为顿。况顺禅宗。故知别立 <lb ed="X" n="0207a09"/><lb ed="R094" n="0875a06"/>甚为允当。然此五教。璞玉浑金。義豐言简。即诸<persName>佛</persName>再 <lb ed="X" n="0207a10"/><lb ed="R094" n="0875a07"/>世。不易其言。妙哉真模。万代无斁也。</p> <lb ed="X" n="0207a11"/><lb ed="R094" n="0875a08"/><p xml:id="pX26p0207a1101">△二五教法相。</p> <lb ed="X" n="0207a12"/><lb ed="R094" n="0875a09"/><p xml:id="pX26p0207a1201">若约所说法相明五教者。如花严大疏云。一小教。但 <lb ed="X" n="0207a13"/><lb ed="R094" n="0875a10"/>说七十五法。唯明人空。纵少说法空。亦不明显。即依 <lb ed="X" n="0207a14"/><lb ed="R094" n="0875a11"/>六识三毒。建立染净根本。故阿含云。贪欲嗔恚痴。是 <lb ed="X" n="0207a15"/><lb ed="R094" n="0875a12"/>世根本。未尽法源。故多诤论。部执不同。</p> <lb ed="X" n="0207a16"/><lb ed="R094" n="0875a13"/><p xml:id="pX26p0207a1601">二始教。廣说法相。少说法性。所说法性。即法相数。如 <lb ed="X" n="0207a17"/><lb ed="R094" n="0875a14"/>六无为。在百法中。抉择分明。故少诤论。</p> <lb ed="X" n="0207a18"/><lb ed="R094" n="0875a15"/><p xml:id="pX26p0207a1801">三终教。少说法相。多说法性。所说法相。亦会归性。如 <lb ed="X" n="0207a19"/><lb ed="R094" n="0875a16"/>花严明因果理事五对。一一不離法界。楞严明四科 <lb ed="X" n="0207a20"/><lb ed="R094" n="0875a17"/>七大。法法全归<persName>如来</persName>藏性等。</p> <lb ed="X" n="0207a21"/><lb ed="R094" n="0875a18"/><p xml:id="pX26p0207a2101">四顿教。总不说法相。唯辩真性。亦无八识差别之相。 <lb ed="X" n="0207a22"/><lb ed="R094" n="0875b01"/>一切所有。唯是妄想。五法三性皆空。八识二我俱遣。 <lb ed="X" n="0207a23"/><lb ed="R094" n="0875b02"/>诃教劝離。毁相泯心。生心即妄。不生即<persName>佛</persName>。亦无<persName>佛</persName>不 <lb ed="X" n="0207a24"/><lb ed="R094" n="0875b03"/><persName>佛</persName>。无生不生。如净名杜口。释迦掩室。是其義也。</p> <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0207b" n="0207b"/> <lb ed="X" n="0207b01"/><lb ed="R094" n="0875b04"/><p xml:id="pX26p0207b0101">五圆教。所说唯是无尽法界。性海圆融。缘起无碍。相 <lb ed="X" n="0207b02"/><lb ed="R094" n="0875b05"/>即相入。如因陀罗网。褈褈无际。微细相容。主伴无尽。 <lb ed="X" n="0207b03"/><lb ed="R094" n="0875b06"/>十十法门。各摄法界。如花严所明。然此五教。非侷一 <lb ed="X" n="0207b04"/><lb ed="R094" n="0875b07"/>经。以一经容有多教故。又一教亦摄多经故。</p> <lb ed="X" n="0207b05"/><lb ed="R094" n="0875b08"/><p xml:id="pX26p0207b0501">△三明教相摄。</p> <lb ed="X" n="0207b06"/><lb ed="R094" n="0875b09"/><p xml:id="pX26p0207b0601">五教与此经相摄者。谓<anchor xml:id="nkr_note_add_0207b0601" n="0207b0601"/><anchor xml:id="beg0207b0601" n="0207b0601"/>已<anchor xml:id="end0207b0601"/>知五教。遍佈群经。未悉此 <lb ed="X" n="0207b07"/><lb ed="R094" n="0875b10"/>经。与彼何摄。今显此義。略作三门。一彼全摄此。此分 <lb ed="X" n="0207b08"/><lb ed="R094" n="0875b11"/>摄彼。即圆教也。谓彼圆教。与众典为洪源。摄群经为 <lb ed="X" n="0207b09"/><lb ed="R094" n="0875b12"/>眷属。然此经乃众典群经之数。彼既与此为洪源。此 <lb ed="X" n="0207b10"/><lb ed="R094" n="0875b13"/>又与彼为眷属。以深必该浅。故彼圆教。全摄此经也。 <lb ed="X" n="0207b11"/><lb ed="R094" n="0875b14"/>此分摄彼者。谓此不思议品云。诸王大众。闻说此经。 <lb ed="X" n="0207b12"/><lb ed="R094" n="0875b15"/>散花空中。成宝华座。十方诸<persName>佛</persName>。大众同坐。说此般若。 <lb ed="X" n="0207b13"/><lb ed="R094" n="0875b16"/>乃至散曼殊沙花。空中变成金刚宝城。有狮子奋迅 <lb ed="X" n="0207b14"/><lb ed="R094" n="0875b17"/>王<persName>佛</persName>。共十方诸<persName>佛</persName>菩萨大众。说此般若。匿王大众。见 <lb ed="X" n="0207b15"/><lb ed="R094" n="0875b18"/>此境界。乃云愿三世诸<persName>佛</persName>。常说般若。至于释迦。亦印 <lb ed="X" n="0207b16"/><lb ed="R094" n="0876a01"/>赞云。此经是诸<persName>佛</persName>菩萨母。不共功德。神通生处。诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0207b17"/><lb ed="R094" n="0876a02"/>同说。且释迦为众。又现一花入无量华。一<persName>佛</persName>土入无 <lb ed="X" n="0207b18"/><lb ed="R094" n="0876a03"/>量<persName>佛</persName>土。一刹尘<persName>佛</persName>土入无量刹尘<persName>佛</persName>土。一<persName>佛</persName>身入无 <lb ed="X" n="0207b19"/><lb ed="R094" n="0876a04"/>量众生身。此一入多既尔。多复入一亦然。海入毛孔。 <lb ed="X" n="0207b20"/><lb ed="R094" n="0876a05"/>芥纳须弥。染净互现。小大<g ref="#CB15325">递</g>彰。生<persName>佛</persName>依正。俱不思议。 <lb ed="X" n="0207b21"/><lb ed="R094" n="0876a06"/><persName>佛</persName>现此变时。女转男身。得通三昧。乃至恒沙菩萨。现 <lb ed="X" n="0207b22"/><lb ed="R094" n="0876a07"/>身成<persName>佛</persName>。然观此现华变座。十方诸<persName>佛</persName>同说般若。亦可 <lb ed="X" n="0207b23"/><lb ed="R094" n="0876a08"/>谓常恒妙说。通方极唱也。又刹尘互入无碍。因果相 <lb ed="X" n="0207b24"/><lb ed="R094" n="0876a09"/>摄交参。但非法尔如然。以是<persName>佛</persName>力变现。故谓此经。分 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0207c" n="0207c"/> <lb ed="X" n="0207c01"/><lb ed="R094" n="0876a10"/>摄彼也。二此分摄彼。彼不摄此。即小始也。谓此经始 <lb ed="X" n="0207c02"/><lb ed="R094" n="0876a11"/>终明。二空真理。小教但明人空。始终虽谭二空。未显 <lb ed="X" n="0207c03"/><lb ed="R094" n="0876a12"/>勝義真际法性。以此深亦该浅。故谓此经。分摄彼二。 <lb ed="X" n="0207c04"/><lb ed="R094" n="0876a13"/>又彼小教。虽除我执。未达法空。始明二空。淘汰空有。 <lb ed="X" n="0207c05"/><lb ed="R094" n="0876a14"/>但逐機显示。不同此经。<persName>佛</persName><persName>佛</persName>同说。见闻随喜。共证圆 <lb ed="X" n="0207c06"/><lb ed="R094" n="0876a15"/>伊。故彼小始。不摄此经。三彼此克体互相摄者。唯终 <lb ed="X" n="0207c07"/><lb ed="R094" n="0876a16"/>顿二教也。谓彼终教。备明染净因果。凡有心者。定当 <lb ed="X" n="0207c08"/><lb ed="R094" n="0876a17"/>作<persName>佛</persName>。今经从凡至圣。以五忍位。历三贤十地。等妙二 <lb ed="X" n="0207c09"/><lb ed="R094" n="0876a18"/>觉。断障证真。但发大心。俱成<persName>佛</persName>果。如後菩萨。奉持二 <lb ed="X" n="0207c10"/><lb ed="R094" n="0876b01"/>品。十四忍位。廣明行相。故与终教。敌体相摄。又彼顿 <lb ed="X" n="0207c11"/><lb ed="R094" n="0876b02"/>教。明一念不生。即名为<persName>佛</persName>。今经修证。因果。俱要忘心 <lb ed="X" n="0207c12"/><lb ed="R094" n="0876b03"/>顿证。不涉言思。後每段经。标征释结。俱明此義。故亦 <lb ed="X" n="0207c13"/><lb ed="R094" n="0876b04"/>与顿。必全摄也。</p> <lb ed="X" n="0207c14"/><lb ed="R094" n="0876b05"/><p xml:id="pX26p0207c1401">△三释诸宗对辩。三。初叙师承。</p> <lb ed="X" n="0207c15"/><lb ed="R094" n="0876b06"/><p xml:id="pX26p0207c1501">三诸宗对辨者。古谓权实对辨。以其不離始终二教 <lb ed="X" n="0207c16"/><lb ed="R094" n="0876b07"/>言之。既前教摄。<anchor xml:id="nkr_note_add_0207c1601" n="0207c1601"/><anchor xml:id="beg0207c1601" n="0207c1601"/>已<anchor xml:id="end0207c1601"/>明权实。故此立为诸宗。然亦不滥 <lb ed="X" n="0207c17"/><lb ed="R094" n="0876b08"/>教摄也。盖教出自吾<persName>佛</persName>金口。以一经容有多教故。宗 <lb ed="X" n="0207c18"/><lb ed="R094" n="0876b09"/>出自祖师情尙。以一宗容有多经故。意取<persName>佛</persName>祖。心心 <lb ed="X" n="0207c19"/><lb ed="R094" n="0876b10"/>相印。口口相传。立为标準。楷定正義。庶不支岐于邪 <lb ed="X" n="0207c20"/><lb ed="R094" n="0876b11"/>小也。然大小乘。各有所崇。今唯取始终二教所宗尙 <lb ed="X" n="0207c21"/><lb ed="R094" n="0876b12"/>者有三。一法性宗。始自贤首祖师。宗花严大经。幷法 <lb ed="X" n="0207c22"/><lb ed="R094" n="0876b13"/>华涅槃所立。淸凉圭峰等。皆宗承也。二法相宗。三破 <lb ed="X" n="0207c23"/><lb ed="R094" n="0876b14"/>相宗。此二宗。出自西域<name role="" type="person">那烂陀寺</name>。同时有二大德。一 <lb ed="X" n="0207c24"/><lb ed="R094" n="0876b15"/>戒贤论师。依解深密经。立三时教。以法相大乘为了 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0208a" n="0208a"/> <lb ed="X" n="0208a01"/><lb ed="R094" n="0876b16"/>義。二智光论师。依般若等经。立三时教。以无相大乘 <lb ed="X" n="0208a02"/><lb ed="R094" n="0876b17"/>为真了義。</p> <lb ed="X" n="0208a03"/><lb ed="R094" n="0876b18"/><p xml:id="pX26p0208a0301">△二列三宗。三。初列法性。</p> <lb ed="X" n="0208a04"/><lb ed="R094" n="0877a01"/><p xml:id="pX26p0208a0401">一唯一乘。以<persName>佛</persName>性唯一。故唯一乘。初小乘。次三乘。为 <lb ed="X" n="0208a05"/><lb ed="R094" n="0877a02"/>不了。後唯一乘为了。如法花等经云云。二唯一性。以 <lb ed="X" n="0208a06"/><lb ed="R094" n="0877a03"/>依法花涅槃。皆言一切众生。平等一性。是以趣寂声 <lb ed="X" n="0208a07"/><lb ed="R094" n="0877a04"/>闻。馀国作<persName>佛</persName>。阐提有<persName>佛</persName>性故。三唯心真。以八种识心 <lb ed="X" n="0208a08"/><lb ed="R094" n="0877a05"/>通<persName>如来</persName>藏故。四真如随缘。以立八识。由真妄和合而 <lb ed="X" n="0208a09"/><lb ed="R094" n="0877a06"/>成。非一非异。故是真如。随缘成立。五三性空有即。以 <lb ed="X" n="0208a10"/><lb ed="R094" n="0877a07"/>依他无性。即是圆成。六生<persName>佛</persName>不增减。以一理齐平。故 <lb ed="X" n="0208a11"/><lb ed="R094" n="0877a08"/>不增减。七二谛空有即。以第一義空。赅通真妄。真非 <lb ed="X" n="0208a12"/><lb ed="R094" n="0877a09"/>俗外。即俗而真故。八四相同时。以四相同时体性即 <lb ed="X" n="0208a13"/><lb ed="R094" n="0877a10"/>灭。九能所断证即。以缘境断惑。不二即二。有能所断。 <lb ed="X" n="0208a14"/><lb ed="R094" n="0877a11"/>二而不二。谁为内证。照惑无本。即是智体。照体无自。 <lb ed="X" n="0208a15"/><lb ed="R094" n="0877a12"/>即是证如。非智外如。为智所证。非如外智。能证于如。 <lb ed="X" n="0208a16"/><lb ed="R094" n="0877a13"/>十<persName>佛</persName>身无为。以世出世智。依<persName>如来</persName>藏。始本不二。有为 <lb ed="X" n="0208a17"/><lb ed="R094" n="0877a14"/>无为。非一非异。故<persName>佛</persName>化身。即常即法。不堕诸类。况于 <lb ed="X" n="0208a18"/><lb ed="R094" n="0877a15"/>报体。即体之智。非相所迁。</p> <lb ed="X" n="0208a19"/><lb ed="R094" n="0877a16"/><p xml:id="pX26p0208a1901">△二列法相。</p> <lb ed="X" n="0208a20"/><lb ed="R094" n="0877a17"/><p xml:id="pX26p0208a2001">一三乘。以有五性。故乘立三。初小乘。次一乘。俱为不 <lb ed="X" n="0208a21"/><lb ed="R094" n="0877a18"/>了。後具三乘为了。如深密云云。二五性。以依楞伽等 <lb ed="X" n="0208a22"/><lb ed="R094" n="0877b01"/>文。皆说五性。又谓法尔种子。有无永别。是故五性决 <lb ed="X" n="0208a23"/><lb ed="R094" n="0877b02"/>定不同。三唯心妄。以言八识从惑业生。依生灭识。建 <lb ed="X" n="0208a24"/><lb ed="R094" n="0877b03"/>立生死。及涅槃因。四真如凝然。以谓八识。既从业生。 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0208b" n="0208b"/> <lb ed="X" n="0208b01"/><lb ed="R094" n="0877b04"/>故立真如。常恒不变。五三性空有離。以依他起性。似 <lb ed="X" n="0208b02"/><lb ed="R094" n="0877b05"/>有不无。非即无性。真空圆成。说经空義。但约所执。此 <lb ed="X" n="0208b03"/><lb ed="R094" n="0877b06"/>明遍计是空。依圆是有。六生<persName>佛</persName>不增减。以三性五性 <lb ed="X" n="0208b04"/><lb ed="R094" n="0877b07"/>不同。故说一分众生。决不成<persName>佛</persName>。名生界不减。七二谛 <lb ed="X" n="0208b05"/><lb ed="R094" n="0877b08"/>空有離。以谓真俗二谛。迢然不同。非断非常。果生因 <lb ed="X" n="0208b06"/><lb ed="R094" n="0877b09"/>灭。八四相前後。以谓四相前後。灭表後无。九能所断 <lb ed="X" n="0208b07"/><lb ed="R094" n="0877b10"/>证離。以谓根後。缘境断惑。義说双观。决定别照。以有 <lb ed="X" n="0208b08"/><lb ed="R094" n="0877b11"/>为智。证无为理。義说不异。而实非一。十<persName>佛</persName>身有为。以 <lb ed="X" n="0208b09"/><lb ed="R094" n="0877b12"/>言出世智。依生灭识种。故四智心品。为相所迁。<persName>佛</persName>果 <lb ed="X" n="0208b10"/><lb ed="R094" n="0877b13"/>报身。有为无漏。以上性相二宗。淸凉于花严大疏。略 <lb ed="X" n="0208b11"/><lb ed="R094" n="0877b14"/>会通云。若知二教权实。二宗亦不相违。谓就機则三。 <lb ed="X" n="0208b12"/><lb ed="R094" n="0877b15"/>约法则一。新熏则五。本有无二等。</p> <lb ed="X" n="0208b13"/><lb ed="R094" n="0877b16"/><p xml:id="pX26p0208b1301">△三列破相。</p> <lb ed="X" n="0208b14"/><lb ed="R094" n="0877b17"/><p xml:id="pX26p0208b1401">三破相有五。一无性。谓以诸法无性为真如。二真智。 <lb ed="X" n="0208b15"/><lb ed="R094" n="0877b18"/>谓以能了无性者为智。三二谛。谓以色等为俗谛。空 <lb ed="X" n="0208b16"/><lb ed="R094" n="0878a01"/>为真谛。四三性空有。谓有是遍计。空谓圆成。五<persName>佛</persName>德 <lb ed="X" n="0208b17"/><lb ed="R094" n="0878a02"/>空。谓虽说<persName>佛</persName>身。五求不得。得乃虚妄。无得乃真。離一 <lb ed="X" n="0208b18"/><lb ed="R094" n="0878a03"/>切相。名<persName>佛</persName>功德。淸凉以法性对破相亦有五对。谓一 <lb ed="X" n="0208b19"/><lb ed="R094" n="0878a04"/>本性性。以常住真心为真如。二真知性。以一心真实。 <lb ed="X" n="0208b20"/><lb ed="R094" n="0878a05"/>本自能知为知。三三谛性。于前二谛。加第一義谛。谓 <lb ed="X" n="0208b21"/><lb ed="R094" n="0878a06"/>一真心性。非空非有。能空能有。四三性空有性。谓遍 <lb ed="X" n="0208b22"/><lb ed="R094" n="0878a07"/>计情有理无。依他相有性无。圆成情无理有。相无性 <lb ed="X" n="0208b23"/><lb ed="R094" n="0878a08"/>有。五<persName>佛</persName>德有性。谓诸<persName>佛</persName>常乐我净。真实功德身智通 <lb ed="X" n="0208b24"/><lb ed="R094" n="0878a09"/>光。一一无尽。性自本有。不假機缘。略辨此五。馀可例 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0208c" n="0208c"/> <lb ed="X" n="0208c01"/><lb ed="R094" n="0878a10"/>知。淸凉会通云。然得意者。亦不相违。谓一切法。既皆 <lb ed="X" n="0208c02"/><lb ed="R094" n="0878a11"/>是真心缘起。缘起无性。还是真心。始不异本。如外无 <lb ed="X" n="0208c03"/><lb ed="R094" n="0878a12"/>智。馀谛性等。例之可明。问。古德以法性对法相十别。 <lb ed="X" n="0208c04"/><lb ed="R094" n="0878a13"/>对破相五别。皆二宗合之而列。今子以三宗各别列 <lb ed="X" n="0208c05"/><lb ed="R094" n="0878a14"/>者。何也。答。古德意以法性超于法相破相二宗。合而 <lb ed="X" n="0208c06"/><lb ed="R094" n="0878a15"/>列之。以显法性优勝。令众依之修道悟入。以证无上 <lb ed="X" n="0208c07"/><lb ed="R094" n="0878a16"/>觉道。今意将此经旨趣。对彼三宗数量摄属。故各别 <lb ed="X" n="0208c08"/><lb ed="R094" n="0878a17"/>开列<anchor xml:id="nkr_note_add_0208c0801" n="0208c0801"/><anchor xml:id="beg0208c0801" n="0208c0801"/>已<anchor xml:id="end0208c0801"/>竟。後便用今经明相属也。</p> <lb ed="X" n="0208c09"/><lb ed="R094" n="0878a18"/><p xml:id="pX26p0208c0901">△三明宗相摄。</p> <lb ed="X" n="0208c10"/><lb ed="R094" n="0878b01"/><p xml:id="pX26p0208c1001">三相摄者。谓三宗義相。剖列皎然。未审此经。与彼三 <lb ed="X" n="0208c11"/><lb ed="R094" n="0878b02"/>宗。云何摄属。略立三门。一彼不摄此。即法相一宗。以 <lb ed="X" n="0208c12"/><lb ed="R094" n="0878b03"/>是此经。观照般若。从凡至圣。乃至极果。所破法相。遣 <lb ed="X" n="0208c13"/><lb ed="R094" n="0878b04"/>之又遣。无遣遣故。二此分摄彼。即破相宗。谓是此经。 <lb ed="X" n="0208c14"/><lb ed="R094" n="0878b05"/>所破法相。所显空故。般若部中。多谭空故。然彼但明 <lb ed="X" n="0208c15"/><lb ed="R094" n="0878b06"/>人法单空。未明重空亦遣之空。纵至重空亦遣。未极 <lb ed="X" n="0208c16"/><lb ed="R094" n="0878b07"/>于同真际等法性。故名此经。分摄彼也。三敌体摄属 <lb ed="X" n="0208c17"/><lb ed="R094" n="0878b08"/>者。即法性一宗。彼此互相摄也。何则。云变现十方<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0208c18"/><lb ed="R094" n="0878b09"/>土。各现百亿狮子宝座。<persName>佛</persName>坐其上廣说法要。乃至其 <lb ed="X" n="0208c19"/><lb ed="R094" n="0878b10"/>中诸<persName>佛</persName>。各各宣说一乘实相般若。此即法性一乘为 <lb ed="X" n="0208c20"/><lb ed="R094" n="0878b11"/>了義也。後云自性淸净。即本觉性。即是诸<persName>佛</persName>一切智 <lb ed="X" n="0208c21"/><lb ed="R094" n="0878b12"/>智。由此得为众生之本。又云一切众生。此为觉性。如 <lb ed="X" n="0208c22"/><lb ed="R094" n="0878b13"/>是之義。遍于一经。此即法性一性義也。後云一切诸 <lb ed="X" n="0208c23"/><lb ed="R094" n="0878b14"/><persName>佛</persName>。于般若中生。或灭或化。而实无生灭化相。此即俗 <lb ed="X" n="0208c24"/><lb ed="R094" n="0878b15"/>而真。明不生灭之真心随缘不变也。又云然诸有情。 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0209a" n="0209a"/> <lb ed="X" n="0209a01"/><lb ed="R094" n="0878b16"/>于久远劫。初刹那识。异于木石。<note place="inline">此明真识</note>生得染净。各自 <lb ed="X" n="0209a02"/><lb ed="R094" n="0878b17"/>能为无量无数染净识。<note place="inline">此即真妄和合而生藏识</note>经初刹那不可 <lb ed="X" n="0209a03"/><lb ed="R094" n="0878b18"/>说劫。乃至金刚。终一刹那。有不可说不可说识。生诸 <lb ed="X" n="0209a04"/><lb ed="R094" n="0879a01"/>有情色心二法。既云初刹那识生无量识等。则知皆 <lb ed="X" n="0209a05"/><lb ed="R094" n="0879a02"/>明具分唯识。故即性宗真唯心義也。後云。一切众生 <lb ed="X" n="0209a06"/><lb ed="R094" n="0879a03"/>性无生灭。<note place="inline">即真如也</note>由诸法集幻化而有。<note place="inline">即随缘也</note>蕴处界相。 <lb ed="X" n="0209a07"/><lb ed="R094" n="0879a04"/>无合无散。法同法性。寂然空故。<note place="inline">即不变義</note>以此真如法性。 <lb ed="X" n="0209a08"/><lb ed="R094" n="0879a05"/>正随缘时。即不变故。非法相凝然。即法性随缘義也。 <lb ed="X" n="0209a09"/><lb ed="R094" n="0879a06"/>後云教化四生。幷观染净诸法。不观色相。不观色如。 <lb ed="X" n="0209a10"/><lb ed="R094" n="0879a07"/>以诸法性。即真空故。无来无去。无生无灭。同真际。等 <lb ed="X" n="0209a11"/><lb ed="R094" n="0879a08"/>法性。无二无别。犹如虚空。據此。则经明无性即空。空 <lb ed="X" n="0209a12"/><lb ed="R094" n="0879a09"/>即实性。更无二体。不同法相。但空遍计。依他犹存。故 <lb ed="X" n="0209a13"/><lb ed="R094" n="0879a10"/>即法性依他无性。即是圆成義也。後云<persName>佛</persName>及众生。一 <lb ed="X" n="0209a14"/><lb ed="R094" n="0879a11"/>而无二。又云若欲诸法。而得不动。不生不灭。无相<note place="inline">增也</note> <lb ed="X" n="0209a15"/><lb ed="R094" n="0879a12"/>无无相。<note place="inline">减也</note>。不应起见。何以故。以一切法皆如也。诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0209a16"/><lb ed="R094" n="0879a13"/>法僧皆如也。據此。则诸法三宝。皆如如<persName>佛</persName>。何有增减。 <lb ed="X" n="0209a17"/><lb ed="R094" n="0879a14"/>真性既等。说一切众生。一时成<persName>佛</persName>。不可以法性。增减 <lb ed="X" n="0209a18"/><lb ed="R094" n="0879a15"/>法性。犹如虚空。不可移西添东。减东增西。即法性一 <lb ed="X" n="0209a19"/><lb ed="R094" n="0879a16"/>理齐平。生<persName>佛</persName>二界。不增减義也。後二谛品中。廣明真 <lb ed="X" n="0209a20"/><lb ed="R094" n="0879a17"/>非俗外。即俗而真。斯则二而不二。不二而二。一二自 <lb ed="X" n="0209a21"/><lb ed="R094" n="0879a18"/>在。为真勝義谛。即此勝義。真妄皆空。不落断常。寧容 <lb ed="X" n="0209a22"/><lb ed="R094" n="0879b01"/>空有。迥出言思。非独妄有真空。真空妄有義故。即法 <lb ed="X" n="0209a23"/><lb ed="R094" n="0879b02"/>性第一勝義。赅通真妄相即義也。後云一切法等。即 <lb ed="X" n="0209a24"/><lb ed="R094" n="0879b03"/>生即灭。即有即无。刹那刹那。亦复如是。盖若得无念。 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0209b" n="0209b"/> <lb ed="X" n="0209b01"/><lb ed="R094" n="0879b04"/>四相平等。了无前後。冥同真际。所谓法性融通。故使 <lb ed="X" n="0209b02"/><lb ed="R094" n="0879b05"/>相非相而交参。生不生以无碍。即法性四相同时。体 <lb ed="X" n="0209b03"/><lb ed="R094" n="0879b06"/>性即灭为灭義也。後奉持一品。廣明缘境断惑。内证 <lb ed="X" n="0209b04"/><lb ed="R094" n="0879b07"/>无相。即断证而无断证之義。盖以法界寂然。理智无 <lb ed="X" n="0209b05"/><lb ed="R094" n="0879b08"/>二。明与无明。其性平等。若存能所。非真见证。故今经 <lb ed="X" n="0209b06"/><lb ed="R094" n="0879b09"/>初地中。即谓初无相智。照勝義谛。一相平等。非相非 <lb ed="X" n="0209b07"/><lb ed="R094" n="0879b10"/>无相等。據此岂存能所断证乎。故即法性能所断证 <lb ed="X" n="0209b08"/><lb ed="R094" n="0879b11"/>即義也。後云观身实相。观<persName>佛</persName>亦然。无前际。无後际。无 <lb ed="X" n="0209b09"/><lb ed="R094" n="0879b12"/>中际。扩充之。寂寥于万化之域。显德于重玄之门。此 <lb ed="X" n="0209b10"/><lb ed="R094" n="0879b13"/>则即常即法。<persName>佛</persName>身无为不堕诸数。全同藏性。总是无 <lb ed="X" n="0209b11"/><lb ed="R094" n="0879b14"/>为无复本始之始。岂同有为而有迁相。故即法性<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0209b12"/><lb ed="R094" n="0879b15"/>身无为義也。如是義类遍佈一经。名同般若義诠法 <lb ed="X" n="0209b13"/><lb ed="R094" n="0879b16"/>性。故知此经。具摄法性。十義无疑。夫三宗相对。法性 <lb ed="X" n="0209b14"/><lb ed="R094" n="0879b17"/>深于相破二宗。今经義既同于法性。则知此经。亦分 <lb ed="X" n="0209b15"/><lb ed="R094" n="0879b18"/>摄彼二宗。今从勝边。作此判之。吾宗義学。洗心玩之。 <lb ed="X" n="0209b16"/><lb ed="R094" n="0880a01"/>勿谓伤乎臆断也。</p> <lb ed="X" n="0209b17"/><lb ed="R094" n="0880a02"/><p xml:id="pX26p0209b1701">△四释分齐幽深。二。初明有境智。二。初引论观总 <lb ed="X" n="0209b18"/><lb ed="R094" n="0880a03"/>标。</p> <lb ed="X" n="0209b19"/><lb ed="R094" n="0880a04"/><p xml:id="pX26p0209b1901">四分齐幽深者。夫诸<persName>佛</persName>出兴。唯为一事。千经所演。无 <lb ed="X" n="0209b20"/><lb ed="R094" n="0880a05"/>有馀乘。但以众生根有大小。惑有厚薄。智有浅深。行 <lb ed="X" n="0209b21"/><lb ed="R094" n="0880a06"/>有迟速。吾<persName>佛</persName>循此機宜。所逗法義亦异。故西域东夏 <lb ed="X" n="0209b22"/><lb ed="R094" n="0880a07"/>弘宗树教。或顺<persName>佛</persName>意。或顺物機。義立大小偏圆。教分 <lb ed="X" n="0209b23"/><lb ed="R094" n="0880a08"/>权实顿渐。若不取类显扬。难知法義天壤。今欲尽此 <lb ed="X" n="0209b24"/><lb ed="R094" n="0880a09"/>玄微。先援论观为據。论乃<name role="" type="person">马鸣</name>传<persName>佛</persName>心印者所造。必 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0209c" n="0209c"/> <lb ed="X" n="0209c01"/><lb ed="R094" n="0880a10"/>传<persName>佛</persName>心。观乃文殊化身。宗花严所立。必是实智。用此 <lb ed="X" n="0209c02"/><lb ed="R094" n="0880a11"/>较呈旨趣。如空合空一体。略作三门。一引起信五重。 <lb ed="X" n="0209c03"/><lb ed="R094" n="0880a12"/>为所观理境。二引法界三观。为能观妙智。三结成旨 <lb ed="X" n="0209c04"/><lb ed="R094" n="0880a13"/>趣幽玄。</p> <lb ed="X" n="0209c05"/><lb ed="R094" n="0880a14"/><p xml:id="pX26p0209c0501">△二依标别释。三。初引起信五重。二。初论经合辨 <lb ed="X" n="0209c06"/><lb ed="R094" n="0880a15"/>今初论中五重者。初唯一心为本源。二依一心开二 <lb ed="X" n="0209c07"/><lb ed="R094" n="0880a16"/>门。一真如门。二生灭门。三依後门明二義。一者觉義。 <lb ed="X" n="0209c08"/><lb ed="R094" n="0880a17"/>二者不觉義。四依後義生三细。一业相。二转相。三现 <lb ed="X" n="0209c09"/><lb ed="R094" n="0880a18"/>相。五依最後生六粗。一智相。即法执俱生。二相续相。 <lb ed="X" n="0209c10"/><lb ed="R094" n="0880b01"/>即法执分别。三执取相。即我执俱生。四计名字相。即 <lb ed="X" n="0209c11"/><lb ed="R094" n="0880b02"/>我执分别。上四皆惑。五起业相。六业繫苦相。上二业 <lb ed="X" n="0209c12"/><lb ed="R094" n="0880b03"/>果也。然论五重義相。即前法性宗中十款所具者。此 <lb ed="X" n="0209c13"/><lb ed="R094" n="0880b04"/>经旨趣。既俱含摄法性義中。不必又引经中文義合 <lb ed="X" n="0209c14"/><lb ed="R094" n="0880b05"/>辨。况观<persName>佛</persName>菩萨行品。朗然一心源真如门。乃至护国 <lb ed="X" n="0209c15"/><lb ed="R094" n="0880b06"/>潜消七难。即五六粗。不思议奉持品。皆明修断证真。 <lb ed="X" n="0209c16"/><lb ed="R094" n="0880b07"/>非因因果。而因果交彻。離空離有。而空有叠彰。寄位 <lb ed="X" n="0209c17"/><lb ed="R094" n="0880b08"/>权化。阶降勝进。玄同五重法義。始终妙契心源也。</p> <lb ed="X" n="0209c18"/><lb ed="R094" n="0880b09"/><p xml:id="pX26p0209c1801">△二通释妨难。</p> <lb ed="X" n="0209c19"/><lb ed="R094" n="0880b10"/><p xml:id="pX26p0209c1901">难云。般若为破相空宗。古德名言刊定。今子云何以 <lb ed="X" n="0209c20"/><lb ed="R094" n="0880b11"/>始教。全具性宗十義。而又引论五重为分齐耶。答。空 <lb ed="X" n="0209c21"/><lb ed="R094" n="0880b12"/>宗始教。古就所诠立此名目。八部玄文皆同此摄。然 <lb ed="X" n="0209c22"/><lb ed="R094" n="0880b13"/>仁王一经。名同般若。所诠義旨。迥异馀经。故後文明 <lb ed="X" n="0209c23"/><lb ed="R094" n="0880b14"/>行修地位。空有双彰。染净心境真妄无二。義理幽远。 <lb ed="X" n="0209c24"/><lb ed="R094" n="0880b15"/>全是性宗。故十義明诠。非为过也。况论五重。古今弘 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0210a" n="0210a"/> <lb ed="X" n="0210a01"/><lb ed="R094" n="0880b16"/>教。皆为能量。今论与经。義味无二。实谓幽玄也。</p> <lb ed="X" n="0210a02"/><lb ed="R094" n="0880b17"/><p xml:id="pX26p0210a0201">△二引法界三观。二。初标列科目。</p> <lb ed="X" n="0210a03"/><lb ed="R094" n="0880b18"/><p xml:id="pX26p0210a0301">二引法界三观为能观妙智明分同者。二。初據经明 <lb ed="X" n="0210a04"/><lb ed="R094" n="0881a01"/>同。二再释妨难。初中有三。一摄归真实。二彰其无碍。 <lb ed="X" n="0210a05"/><lb ed="R094" n="0881a02"/>三周遍含容。然此三者。即名唯法界。義通此经。故略 <lb ed="X" n="0210a06"/><lb ed="R094" n="0881a03"/>录大疏。皆显此中所诠法義。与彼若合符节也。问。法 <lb ed="X" n="0210a07"/><lb ed="R094" n="0881a04"/>界圆融。一切即入。理极深玄。不可思议。花严诠此。是 <lb ed="X" n="0210a08"/><lb ed="R094" n="0881a05"/>所相应。今经谭空。何云同耶。答。宗虽不齐。理实可会。 <lb ed="X" n="0210a09"/><lb ed="R094" n="0881a06"/>且彼既全摄此经。此何碍分同于彼。况今经一切皆 <lb ed="X" n="0210a10"/><lb ed="R094" n="0881a07"/>空。宛同法界初门。有无相成。符合理事无碍。<persName>佛</persName>现神 <lb ed="X" n="0210a11"/><lb ed="R094" n="0881a08"/>力。略开周遍含容。所谓分同。良在兹矣。其犹百川虽 <lb ed="X" n="0210a12"/><lb ed="R094" n="0881a09"/>小。水性全同沧溟。众星纵廣。森列皆拱北辰。而谓今 <lb ed="X" n="0210a13"/><lb ed="R094" n="0881a10"/>经分同法界。非臆断也。古云。以深为浅。则有谤法之 <lb ed="X" n="0210a14"/><lb ed="R094" n="0881a11"/>愆。以浅为深。则有扶理之德。诚哉言也。且圭峰引此 <lb ed="X" n="0210a15"/><lb ed="R094" n="0881a12"/>而释观门。岂有理殊而引之耶。</p> <lb ed="X" n="0210a16"/><lb ed="R094" n="0881a13"/><p xml:id="pX26p0210a1601">△二依标别释。四。初摄归真实。</p> <lb ed="X" n="0210a17"/><lb ed="R094" n="0881a14"/><p xml:id="pX26p0210a1701">初中摄归真实。即真空绝相观。正如今经。心境真妄。 <lb ed="X" n="0210a18"/><lb ed="R094" n="0881a15"/>圣凡因果。理事染净等法一切皆空故。此有四门。一 <lb ed="X" n="0210a19"/><lb ed="R094" n="0881a16"/>会色归空观。有四義门。前三同言色不即空。以即空 <lb ed="X" n="0210a20"/><lb ed="R094" n="0881a17"/>故。释義有异。皆为拣情。第四显解云。色即是空。以无 <lb ed="X" n="0210a21"/><lb ed="R094" n="0881a18"/>性故。一色既尔。万法皆然。今经云一切法空。不即顽 <lb ed="X" n="0210a22"/><lb ed="R094" n="0881b01"/>空断空。即拣情也。以色心无体。即是真空。即显解也。 <lb ed="X" n="0210a23"/><lb ed="R094" n="0881b02"/>既尔拣情显解。即同彼初门之旨。二明空即色观。亦 <lb ed="X" n="0210a24"/><lb ed="R094" n="0881b03"/>有四门。前三拣情。準前言同释别。但翻前云空不即 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0210b" n="0210b"/> <lb ed="X" n="0210b01"/><lb ed="R094" n="0881b04"/>色。以即色故。第四显解云。空即是色。以凡是真空。必 <lb ed="X" n="0210b02"/><lb ed="R094" n="0881b05"/>不异色。故後经云。世谛幻法无名无相无義。又云菩 <lb ed="X" n="0210b03"/><lb ed="R094" n="0881b06"/>萨住无分别。无彼此相。无自他相。<note place="inline">空也</note>常行化他。<note place="inline">即色也</note> <lb ed="X" n="0210b04"/><lb ed="R094" n="0881b07"/>此皆同彼二门之義。三空色无碍观。谓色不尽而空 <lb ed="X" n="0210b05"/><lb ed="R094" n="0881b08"/>现。空即色而空不隐。空色一味。真俗平等。後文云。一 <lb ed="X" n="0210b06"/><lb ed="R094" n="0881b09"/>切诸法。即有即空。又云以有情空置涅槃空。以菩提 <lb ed="X" n="0210b07"/><lb ed="R094" n="0881b10"/>空置有情空。皆同彼三门義也。四泯绝无寄观。谓此 <lb ed="X" n="0210b08"/><lb ed="R094" n="0881b11"/>真空。不可言即色不即色。不可言即空不即空。乃至 <lb ed="X" n="0210b09"/><lb ed="R094" n="0881b12"/>云不可亦不可。此语亦不受。迥绝无寄。言解不及。此 <lb ed="X" n="0210b10"/><lb ed="R094" n="0881b13"/>即同今十八空義。遣之又遣。以至于无遣。重空更空。 <lb ed="X" n="0210b11"/><lb ed="R094" n="0881b14"/>不立一尘者也。妙哉般若。全同法界。然彼前二八门 <lb ed="X" n="0210b12"/><lb ed="R094" n="0881b15"/>拣情显解。第三门中解终趣行。第四一门。由前解成 <lb ed="X" n="0210b13"/><lb ed="R094" n="0881b16"/>行。行起解绝。今经空诸一切。亦在拣情破妄。显妙明 <lb ed="X" n="0210b14"/><lb ed="R094" n="0881b17"/>真。以成密多之行。此行成时。孰可思议者哉。</p> <lb ed="X" n="0210b15"/><lb ed="R094" n="0881b18"/><p xml:id="pX26p0210b1501">△二彰其无碍。</p> <lb ed="X" n="0210b16"/><lb ed="R094" n="0882a01"/><p xml:id="pX26p0210b1601">第二彰其无碍者。即彼理事无碍观也。以约理事色 <lb ed="X" n="0210b17"/><lb ed="R094" n="0882a02"/>空相望明義。彼有五对十门。一相遍对。即事理相遍 <lb ed="X" n="0210b18"/><lb ed="R094" n="0882a03"/>二门。一谓理不异事。能遍事中故。今经一切同空。诸 <lb ed="X" n="0210b19"/><lb ed="R094" n="0882a04"/>法皆如。既空既如。理遍事矣。二谓事无别体。还如理 <lb ed="X" n="0210b20"/><lb ed="R094" n="0882a05"/>遍故。今经以一空门。即空一切。以一有门。即有一切。 <lb ed="X" n="0210b21"/><lb ed="R094" n="0882a06"/>即同性宗一性義也。二相作对。即事理相成二门。一 <lb ed="X" n="0210b22"/><lb ed="R094" n="0882a07"/>谓以有空義故。一切法得成。如揽一水。方成万波故。 <lb ed="X" n="0210b23"/><lb ed="R094" n="0882a08"/>今经明诸<persName>佛</persName>生化。皆依般若。若離真心。无别有体。此 <lb ed="X" n="0210b24"/><lb ed="R094" n="0882a09"/>即性宗。具分唯识。真如随缘两義。二谓以事相虚。能 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0210c" n="0210c"/> <lb ed="X" n="0210c01"/><lb ed="R094" n="0882a10"/>显实理故。今经法法皆空。全彰自性。了达不二。直入 <lb ed="X" n="0210c02"/><lb ed="R094" n="0882a11"/>勝義。此即性宗依他无性。即是圆成也。三相害对。即 <lb ed="X" n="0210c03"/><lb ed="R094" n="0882a12"/>事理相违二门。一谓理既全理。则事相皆尽故。今经 <lb ed="X" n="0210c04"/><lb ed="R094" n="0882a13"/>明了知一二。即勝義谛。離般若外。非如实相。即性宗 <lb ed="X" n="0210c05"/><lb ed="R094" n="0882a14"/>生<persName>佛</persName>二界不增减。无相平等義也。二谓随缘成事。动 <lb ed="X" n="0210c06"/><lb ed="R094" n="0882a15"/>显静隐故。今经明取著一二。即世俗事。未成<persName>佛</persName>时。菩 <lb ed="X" n="0210c07"/><lb ed="R094" n="0882a16"/>提为烦恼故等。四相即对。即理事相即二门。一谓事 <lb ed="X" n="0210c08"/><lb ed="R094" n="0882a17"/>必理故。擧体即事。例如空即是色。方隐真空故。今经 <lb ed="X" n="0210c09"/><lb ed="R094" n="0882a18"/>以诸有为法。因缘幻有。染著虚妄。便为相缚。二谓因 <lb ed="X" n="0210c10"/><lb ed="R094" n="0882b01"/>缘无性。全体即真。如金与器。器全是金。今经明文字 <lb ed="X" n="0210c11"/><lb ed="R094" n="0882b02"/>章句。即是真如。非一切相。如实观身。然此理事相即 <lb ed="X" n="0210c12"/><lb ed="R094" n="0882b03"/>二门。盖显<persName>如来</persName>藏。与阿赖耶。非一非异。即理即事。非 <lb ed="X" n="0210c13"/><lb ed="R094" n="0882b04"/>断非常。起灭同时。断证亡相。皆是相即二门之義趣 <lb ed="X" n="0210c14"/><lb ed="R094" n="0882b05"/>也。五相非对。即理事相非二门。一谓即妄之真。是真 <lb ed="X" n="0210c15"/><lb ed="R094" n="0882b06"/>非妄。如即波之水。是水非波。今经明诸法空处。真照 <lb ed="X" n="0210c16"/><lb ed="R094" n="0882b07"/>朗然。妙智明时。妄计撇尔。二谓即真之妄。是妄非真。 <lb ed="X" n="0210c17"/><lb ed="R094" n="0882b08"/>如即湿之动。是动非湿故。幻法无实。依真有相。妄惑 <lb ed="X" n="0210c18"/><lb ed="R094" n="0882b09"/>虽空。遍计成有。然此通前二门。即摄性宗有为无为 <lb ed="X" n="0210c19"/><lb ed="R094" n="0882b10"/>不一不二之旨。了无馀蕴。上之十门。同一缘起。故云 <lb ed="X" n="0210c20"/><lb ed="R094" n="0882b11"/>无碍。若理望事。有成壞即離之四。若事望理。有隐显 <lb ed="X" n="0210c21"/><lb ed="R094" n="0882b12"/>一异之殊。逆顺自在。同时顿起。无障无碍。今经色空 <lb ed="X" n="0210c22"/><lb ed="R094" n="0882b13"/>相望。当知亦尔。深思。令观明现。</p> <lb ed="X" n="0210c23"/><lb ed="R094" n="0882b14"/><p xml:id="pX26p0210c2301">△三周遍含融。</p> <lb ed="X" n="0210c24"/><lb ed="R094" n="0882b15"/><p xml:id="pX26p0210c2401">第三周遍含融观。即事事无碍明義也。盖理既具普 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0211a" n="0211a"/> <lb ed="X" n="0211a01"/><lb ed="R094" n="0882b16"/>遍廣容二義。融于诸事。故诸事称理。皆能周遍含容。 <lb ed="X" n="0211a02"/><lb ed="R094" n="0882b17"/>然有众多義门。皆依此二義而立。故古德立十玄门。 <lb ed="X" n="0211a03"/><lb ed="R094" n="0882b18"/>今依彼门名。廣演此经。分同彼義。一者谓非空此法。 <lb ed="X" n="0211a04"/><lb ed="R094" n="0883a01"/>不空彼法。亦非空一。不空多法。以正空一法时。即空 <lb ed="X" n="0211a05"/><lb ed="R094" n="0883a02"/>一切法故。正空染法时。即空净法故。般若圆明。真照 <lb ed="X" n="0211a06"/><lb ed="R094" n="0883a03"/>无际。同时俱空。非有前後。故後经十八空中。内空之 <lb ed="X" n="0211a07"/><lb ed="R094" n="0883a04"/>般若。即空十七空门。十七空之般若。即还空内空。不 <lb ed="X" n="0211a08"/><lb ed="R094" n="0883a05"/>思议品。明一花入无量华。无量华入一花。俱明此義。 <lb ed="X" n="0211a09"/><lb ed="R094" n="0883a06"/>空既如此。诸法亦然。此分同同时具足相应门。二者 <lb ed="X" n="0211a10"/><lb ed="R094" n="0883a07"/>谓大空法界事理。细空刹那生灭。即空法界之般若 <lb ed="X" n="0211a11"/><lb ed="R094" n="0883a08"/>能空刹那。廣而能狭。即空刹那之真观。能空法界。狭 <lb ed="X" n="0211a12"/><lb ed="R094" n="0883a09"/>而能廣。空法界时。即空刹那之能所。尽入法界空中。 <lb ed="X" n="0211a13"/><lb ed="R094" n="0883a10"/>而法界非廣。空刹那时。即空法界之能所。尽入刹那 <lb ed="X" n="0211a14"/><lb ed="R094" n="0883a11"/>空中。而刹那非狭。以分即无分。无分即分故。下文明 <lb ed="X" n="0211a15"/><lb ed="R094" n="0883a12"/>大海入一毛孔。须弥入一芥中。狭既容廣。廣即容狭。 <lb ed="X" n="0211a16"/><lb ed="R094" n="0883a13"/>此分同廣狭自在无碍门。三者谓即此刹那空。舒<anchor xml:id="nkr_note_add_0211a1601" n="0211a1601"/><anchor xml:id="beg0211a1601" n="0211a1601"/>已<anchor xml:id="end0211a1601"/> <lb ed="X" n="0211a17"/><lb ed="R094" n="0883a14"/>遍入一切法空中。即摄一切法空。令入刹那空内。舒 <lb ed="X" n="0211a18"/><lb ed="R094" n="0883a15"/>摄同时。一多镕融。彼观有摄入四句。谓一入一切。一 <lb ed="X" n="0211a19"/><lb ed="R094" n="0883a16"/>入一。一切入一切。一切入一。互摄亦然。下文明一<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0211a20"/><lb ed="R094" n="0883a17"/>土入无量<persName>佛</persName>土。无量<persName>佛</persName>土入一<persName>佛</persName>土等。俱明此義。以 <lb ed="X" n="0211a21"/><lb ed="R094" n="0883a18"/>容方入故。此分同一多相容不同门。四者谓空是即 <lb ed="X" n="0211a22"/><lb ed="R094" n="0883b01"/>有之空。有是即空之有。遂明即空即有。即俗即真。然 <lb ed="X" n="0211a23"/><lb ed="R094" n="0883b02"/>此勝義真空。废<anchor xml:id="nkr_note_add_0211a2301" n="0211a2301"/><anchor xml:id="beg0211a2301" n="0211a2301"/>己<anchor xml:id="end0211a2301"/>同他。空即是色。擧体全为一切诸 <lb ed="X" n="0211a24"/><lb ed="R094" n="0883b03"/>法。摄他同<anchor xml:id="nkr_note_add_0211a2401" n="0211a2401"/><anchor xml:id="beg0211a2401" n="0211a2401"/>己<anchor xml:id="end0211a2401"/>。令彼万法。总成一味勝義真空。一多相 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0211b" n="0211b"/> <lb ed="X" n="0211b01"/><lb ed="R094" n="0883b04"/>即。溥容无碍。後云一尘刹土。入无量尘刹土。无量尘 <lb ed="X" n="0211b02"/><lb ed="R094" n="0883b05"/>刹土。入一尘刹土。上句擧一体全即无量。下句摄廣 <lb ed="X" n="0211b03"/><lb ed="R094" n="0883b06"/>多还入一中。此分同诸法相即自在门。五者谓由法 <lb ed="X" n="0211b04"/><lb ed="R094" n="0883b07"/>等集故。一切皆有。则妄显真隐。由般若空故。一切皆 <lb ed="X" n="0211b05"/><lb ed="R094" n="0883b08"/>空。即理显事隐。隐显显隐。同时无碍。如初八日之月。 <lb ed="X" n="0211b06"/><lb ed="R094" n="0883b09"/>隐显同时。後云未成<persName>佛</persName>时。以菩提为烦恼。则真隐妄 <lb ed="X" n="0211b07"/><lb ed="R094" n="0883b10"/>显。<anchor xml:id="nkr_note_add_0211b0701" n="0211b0701"/><anchor xml:id="beg0211b0701" n="0211b0701"/>已<anchor xml:id="end0211b0701"/>成<persName>佛</persName>时。以烦恼为菩提。则染隐净显。又云了知 <lb ed="X" n="0211b08"/><lb ed="R094" n="0883b11"/>一二。即勝義谛。取著一二。即世俗谛。互相隐显。亦如 <lb ed="X" n="0211b09"/><lb ed="R094" n="0883b12"/>上说。此分同秘密隐显俱成门。六者谓此勝義真空。 <lb ed="X" n="0211b10"/><lb ed="R094" n="0883b13"/>妄立一切法空。一切法空。炳现一真空内。如琉璃甁。 <lb ed="X" n="0211b11"/><lb ed="R094" n="0883b14"/>盛多芥子。能含所含。一多不壞。後文云。无量入一。一 <lb ed="X" n="0211b12"/><lb ed="R094" n="0883b15"/>入无量。一<persName>佛</persName>身入无量众生身。无量众生身入一<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0211b13"/><lb ed="R094" n="0883b16"/>身。此分同微细相容<anchor xml:id="nkr_note_orig_0211001" n="0211001"/>妄立门。七者谓即此真空正智。 <lb ed="X" n="0211b14"/><lb ed="R094" n="0883b17"/>照一切诸法时。所空既<anchor xml:id="nkr_note_add_0211b1401" n="0211b1401"/><anchor xml:id="beg0211b1401" n="0211b1401"/>已<anchor xml:id="end0211b1401"/>无尽。能空亦俱无穷。种类 <lb ed="X" n="0211b15"/><lb ed="R094" n="0883b18"/>出生。空而复空。褈褈影明。层层互显。後云<persName>佛</persName>身不可 <lb ed="X" n="0211b16"/><lb ed="R094" n="0884a01"/>思议。众生身不可思议。乃至云世界不可思议等。此 <lb ed="X" n="0211b17"/><lb ed="R094" n="0884a02"/>分同因陀罗网境界门。八者谓观诸法时。即观真空。 <lb ed="X" n="0211b18"/><lb ed="R094" n="0884a03"/>如观波即水。达器是金。非離有法。别有空相。托法明 <lb ed="X" n="0211b19"/><lb ed="R094" n="0884a04"/>空。无生自现。同彼华表其因。城表涅槃等義。下文即 <lb ed="X" n="0211b20"/><lb ed="R094" n="0884a05"/>文字而明般若。即生而明无生等。俱是此義。此分同 <lb ed="X" n="0211b21"/><lb ed="R094" n="0884a06"/>托事显法生解门。九者谓真空既遍一法。亦即遍一 <lb ed="X" n="0211b22"/><lb ed="R094" n="0884a07"/>切法时。三世各三。摄为一念。不住三际。无去来今。一 <lb ed="X" n="0211b23"/><lb ed="R094" n="0884a08"/>念亦无。唯是真际。後云。诸法相续。念念不住。刹那刹 <lb ed="X" n="0211b24"/><lb ed="R094" n="0884a09"/>那。非一非异等。俱明此義。况时无别体。依法而成。此 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0211c" n="0211c"/> <lb ed="X" n="0211c01"/><lb ed="R094" n="0884a10"/>同十世隔法异成门。十者般若为一切<persName>佛</persName>母。故诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0211c02"/><lb ed="R094" n="0884a11"/>同证同说。五忍是菩萨行本。故行行不即不離。是则 <lb ed="X" n="0211c03"/><lb ed="R094" n="0884a12"/>人不分于因果。普皆修说。法无间于一多。咸称始本。 <lb ed="X" n="0211c04"/><lb ed="R094" n="0884a13"/>故後明变现十方净土。而现百亿狮子座。<persName>佛</persName>坐其上。 <lb ed="X" n="0211c05"/><lb ed="R094" n="0884a14"/>廣说法要。一一座前。各现一花。是百亿华。众宝严饬。 <lb ed="X" n="0211c06"/><lb ed="R094" n="0884a15"/>于诸华上。一一复有无量化<persName>佛</persName>。无量菩萨。乃至其中 <lb ed="X" n="0211c07"/><lb ed="R094" n="0884a16"/>诸<persName>佛</persName>。各各宣说般若波罗蜜多。辗转流遍十方恒沙 <lb ed="X" n="0211c08"/><lb ed="R094" n="0884a17"/>诸<persName>佛</persName>国土等。又云。是时十亿同名虚空藏菩萨。与无 <lb ed="X" n="0211c09"/><lb ed="R094" n="0884a18"/>量无数诸来大众。欢喜踊跃。承<persName>佛</persName>威神。普见十方恒 <lb ed="X" n="0211c10"/><lb ed="R094" n="0884b01"/>沙诸<persName>佛</persName>。各于道场。说十四忍。与我<persName>世尊</persName>所说无异。故 <lb ed="X" n="0211c11"/><lb ed="R094" n="0884b02"/>知法義深玄。必摄眷属随主。是故十方此界。各不相 <lb ed="X" n="0211c12"/><lb ed="R094" n="0884b03"/>见。主伴伴主。圆明具德。此分同彼主伴圆明具德门。</p> <lb ed="X" n="0211c13"/><lb ed="R094" n="0884b04"/><p xml:id="pX26p0211c1301">△四结成深玄。</p> <lb ed="X" n="0211c14"/><lb ed="R094" n="0884b05"/><p xml:id="pX26p0211c1401">上之十義。盖显不共般若。与法界同途。故慧明遍照。 <lb ed="X" n="0211c15"/><lb ed="R094" n="0884b06"/>一空俱空。真性融通。空无前後。廣狭一多。即入隐显。 <lb ed="X" n="0211c16"/><lb ed="R094" n="0884b07"/>微细难思。显法生解。诸法淸净。片念具足。无非一性 <lb ed="X" n="0211c17"/><lb ed="R094" n="0884b08"/>遍彰。通因果而一致。诸<persName>佛</persName>同说。齐理智而一源。良以 <lb ed="X" n="0211c18"/><lb ed="R094" n="0884b09"/>此经。实难思之幽关。般若之堂奥也。</p> <lb ed="X" n="0211c19"/><lb ed="R094" n="0884b10"/><p xml:id="pX26p0211c1901">△三再释妨难。</p> <lb ed="X" n="0211c20"/><lb ed="R094" n="0884b11"/><p xml:id="pX26p0211c2001">再释妨难者。问。般若法界。旨趣天渊。今经诠理分齐。 <lb ed="X" n="0211c21"/><lb ed="R094" n="0884b12"/>必同彼法界者。何耶。答。交彻融摄曰法界。寂照常一 <lb ed="X" n="0211c22"/><lb ed="R094" n="0884b13"/>曰般若。是虽二名。实则一体。故裴公云。是众生之本 <lb ed="X" n="0211c23"/><lb ed="R094" n="0884b14"/>源。故曰心地。是诸<persName>佛</persName>之所得。故曰菩提。乃至统众德 <lb ed="X" n="0211c24"/><lb ed="R094" n="0884b15"/>而大备。烁群昏而独照。故曰圆觉。其实皆一法也。據 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0212a" n="0212a"/> <lb ed="X" n="0212a01"/><lb ed="R094" n="0884b16"/>此。则法界般若。何非同哉。应知法界之理。圆遍无碍。 <lb ed="X" n="0212a02"/><lb ed="R094" n="0884b17"/>皆由性空。般若之照。真空一如。本因性遍。二義相成。 <lb ed="X" n="0212a03"/><lb ed="R094" n="0884b18"/>方为极理。若法性不空。圆理何显。真界未遍。智照难 <lb ed="X" n="0212a04"/><lb ed="R094" n="0885a01"/>空。故此所说。義实通彼。况後不思议品。一众献花。显 <lb ed="X" n="0212a05"/><lb ed="R094" n="0885a02"/>妙难思。吾<persName>佛</persName>变理。直示法界真境。是知一部仁王。名 <lb ed="X" n="0212a06"/><lb ed="R094" n="0885a03"/>唱空宗。義含法性交彻。实同法界性融也。不然。何前 <lb ed="X" n="0212a07"/><lb ed="R094" n="0885a04"/>说方竟。後说未张。而遽变现法界如斯哉。且此经明 <lb ed="X" n="0212a08"/><lb ed="R094" n="0885a05"/>万法不空。同彼诸天偈赞。五位依忍。类彼诸圣行门。 <lb ed="X" n="0212a09"/><lb ed="R094" n="0885a06"/>弘护因果。似托法进修之章。引证古今。有劝乐生信 <lb ed="X" n="0212a10"/><lb ed="R094" n="0885a07"/>之義。寄位行化。假权克修。合加行于迴向。明十忍于 <lb ed="X" n="0212a11"/><lb ed="R094" n="0885a08"/>等觉。十度真明。二谛双显。总其位位断证。括乎行行 <lb ed="X" n="0212a12"/><lb ed="R094" n="0885a09"/>权实。乍观则或廣或略。详参则同理同事。况护国一 <lb ed="X" n="0212a13"/><lb ed="R094" n="0885a10"/>品。明般若之玄功叵测。奉持一品。显般若之真修深 <lb ed="X" n="0212a14"/><lb ed="R094" n="0885a11"/>廣。前曰分同。有在斯乎。若株守文言。胶柱義旨。非承 <lb ed="X" n="0212a15"/><lb ed="R094" n="0885a12"/>言会宗通方之见矣。</p> <lb ed="X" n="0212a16"/><lb ed="R094" n="0885a13"/><p xml:id="pX26p0212a1601">△二明離境智。</p> <lb ed="X" n="0212a17"/><lb ed="R094" n="0885a14"/><p xml:id="pX26p0212a1701">後明離者。夫性海淸凉。四面可入。苦实相火聚。万方 <lb ed="X" n="0212a18"/><lb ed="R094" n="0885a15"/>难登。故大经八十馀科。总皆淸净。一十八空。诸所寂 <lb ed="X" n="0212a19"/><lb ed="R094" n="0885a16"/>灭。凡以渊澄妙体。一法叵得。虚玄奥域。众滓俱尽。故 <lb ed="X" n="0212a20"/><lb ed="R094" n="0885a17"/>知今经明義。贴体同兹。是以世出世间。空空绝迹。净 <lb ed="X" n="0212a21"/><lb ed="R094" n="0885a18"/>非净界。幻幻非真。即涅槃菩提等是空花。真如法界 <lb ed="X" n="0212a22"/><lb ed="R094" n="0885b01"/>一皆水月。全彰般若之真光。直示性空之妙体。如是 <lb ed="X" n="0212a23"/><lb ed="R094" n="0885b02"/>观时。此为正观。若他观者。即名邪观。</p> <lb ed="X" n="0212a24"/><lb ed="R094" n="0885b03"/><p xml:id="pX26p0212a2401">△五释教所被機。二。初牒章总标。</p> <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0212b" n="0212b"/> <lb ed="X" n="0212b01"/><lb ed="R094" n="0885b04"/><p xml:id="pX26p0212b0101">第五教所被機者。谓<persName>佛</persName>说一切法。为度一切心。若无 <lb ed="X" n="0212b02"/><lb ed="R094" n="0885b05"/>一切心。何用一切法。是知教因被機而设。離機则教 <lb ed="X" n="0212b03"/><lb ed="R094" n="0885b06"/>无所施。故前宗教既明。今当辨機也。然機有种种。总 <lb ed="X" n="0212b04"/><lb ed="R094" n="0885b07"/>明十类。于中先拣。後收。</p> <lb ed="X" n="0212b05"/><lb ed="R094" n="0885b08"/><p xml:id="pX26p0212b0501">△二依标别释。三。初约拣非器。</p> <lb ed="X" n="0212b06"/><lb ed="R094" n="0885b09"/><p xml:id="pX26p0212b0601">初中有五。一取著非器。故观空品云。见境见智见说 <lb ed="X" n="0212b07"/><lb ed="R094" n="0885b10"/>见受。即非圣见。是愚夫见。二倒想非器。谓观法如幻。 <lb ed="X" n="0212b08"/><lb ed="R094" n="0885b11"/>是真实观。妄求一异。即是遍计。後文云。若著名相。分 <lb ed="X" n="0212b09"/><lb ed="R094" n="0885b12"/>别诸法。六趣四生。三乘行相。即是不见诸法实性。三 <lb ed="X" n="0212b10"/><lb ed="R094" n="0885b13"/>邪执非器。谓有即空有。空即有空。有空无二。中道理 <lb ed="X" n="0212b11"/><lb ed="R094" n="0885b14"/>彰。然执空则断。执有则常。二边之见是外道摄。故後 <lb ed="X" n="0212b12"/><lb ed="R094" n="0885b15"/>文云。若他观者。名为邪观。既云邪观。非外而何。上三 <lb ed="X" n="0212b13"/><lb ed="R094" n="0885b16"/>皆是迷情妄计。不达真空。故是非器。四二乘非器。今 <lb ed="X" n="0212b14"/><lb ed="R094" n="0885b17"/>经纯明甚深般若。真空一如。二护之旨。皆为两利双 <lb ed="X" n="0212b15"/><lb ed="R094" n="0885b18"/>修。观有如幻。权实幷显。了空无依。一经前後。皆言菩 <lb ed="X" n="0212b16"/><lb ed="R094" n="0886a01"/>萨。不明二乘。知非是器。五权教非器。谓忘失大心。业 <lb ed="X" n="0212b17"/><lb ed="R094" n="0886a02"/>皆魔摄。止修事行。慧岂到岸。此是守权。非为真实。岂 <lb ed="X" n="0212b18"/><lb ed="R094" n="0886a03"/>同今经。五位修行。全依法忍。十度建立。总云波罗。此 <lb ed="X" n="0212b19"/><lb ed="R094" n="0886a04"/>上二种。皆为担麻弃金。认化城而作宝所。执砾为珠。 <lb ed="X" n="0212b20"/><lb ed="R094" n="0886a05"/>观爝火而翳日城。同前三类。故幷拣之。以为非器。</p> <lb ed="X" n="0212b21"/><lb ed="R094" n="0886a06"/><p xml:id="pX26p0212b2101">△二普收是器。</p> <lb ed="X" n="0212b22"/><lb ed="R094" n="0886a07"/><p xml:id="pX26p0212b2201">後普收有五。一净信是器。谓是般若。向上機故。故观 <lb ed="X" n="0212b23"/><lb ed="R094" n="0886a08"/>空品云。若人于恒沙三千大千世界。满中七宝以用 <lb ed="X" n="0212b24"/><lb ed="R094" n="0886a09"/>佈施。还令大千众生。得阿罗汉。不如有人。于此经中。 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0212c" n="0212c"/> <lb ed="X" n="0212c01"/><lb ed="R094" n="0886a10"/>乃至起于一念净信。何况有人。能受持读诵解一句 <lb ed="X" n="0212c02"/><lb ed="R094" n="0886a11"/>者。盖文字性離。即是般若。故净信一念。即是般若正 <lb ed="X" n="0212c03"/><lb ed="R094" n="0886a12"/>为之機。二依真是器。谓智照澄明。观空不滞。事修虽 <lb ed="X" n="0212c04"/><lb ed="R094" n="0886a13"/>别。一理齐平。如说而行。依真建立。总所作为。毫不著 <lb ed="X" n="0212c05"/><lb ed="R094" n="0886a14"/>相。故後文云。行斯道者。如虚空故。又云。法相如是。有 <lb ed="X" n="0212c06"/><lb ed="R094" n="0886a15"/>所得心。无所得心。皆不可得。乃至云。菩萨所修。诸行 <lb ed="X" n="0212c07"/><lb ed="R094" n="0886a16"/>而于中行。又云。若菩萨不著文字。不離文字。无文字 <lb ed="X" n="0212c08"/><lb ed="R094" n="0886a17"/>相。非无文字。能如是修。不见修相。是则名为修文字 <lb ed="X" n="0212c09"/><lb ed="R094" n="0886a18"/>者。而能得于般若真性。此亦般若正为之機。三奉持 <lb ed="X" n="0212c10"/><lb ed="R094" n="0886b01"/>是器。谓法贵流通。方曰普皆饶益。依教奉行。故知真 <lb ed="X" n="0212c11"/><lb ed="R094" n="0886b02"/>为法器。是以<persName>佛</persName>云。此经是诸<persName>佛</persName>母。诸<persName>佛</persName>同说。能多利 <lb ed="X" n="0212c12"/><lb ed="R094" n="0886b03"/>益。是故汝等。应当受持。奉持一品。廣明斯義。如文云 <lb ed="X" n="0212c13"/><lb ed="R094" n="0886b04"/>从初伏忍。至金刚定。如法修行。十三观门。皆为法师。 <lb ed="X" n="0212c14"/><lb ed="R094" n="0886b05"/>依持建立。汝等大众。应当如<persName>佛</persName>而供养等。據此。即是 <lb ed="X" n="0212c15"/><lb ed="R094" n="0886b06"/>正所为機。四护法是器。谓因果二法。皆明真空。一著 <lb ed="X" n="0212c16"/><lb ed="R094" n="0886b07"/>相见。难成内护。故观<persName>如来</persName>品。菩萨行品。一一结云菩 <lb ed="X" n="0212c17"/><lb ed="R094" n="0886b08"/>萨护果护因。为若此也。五护国是器。谓题称护国。名 <lb ed="X" n="0212c18"/><lb ed="R094" n="0886b09"/>不虚设。依此修行。法利无边。故後廣显般若。赐福神 <lb ed="X" n="0212c19"/><lb ed="R094" n="0886b10"/>功。引古证今。事非唐蠲。且<persName>佛</persName>嘱诸王常修。未来亦应 <lb ed="X" n="0212c20"/><lb ed="R094" n="0886b11"/>修学。如上二种。亦是正所为機。</p> <lb ed="X" n="0212c21"/><lb ed="R094" n="0886b12"/><p xml:id="pX26p0212c2101">△三结前成种。</p> <lb ed="X" n="0212c22"/><lb ed="R094" n="0886b13"/><p xml:id="pX26p0212c2201">然上五种法器。依理修行。正是所为。若约拣收通摄。 <lb ed="X" n="0212c23"/><lb ed="R094" n="0886b14"/>则前五非器。亦不弃撝。故取著之执。从迷是起。顚倒 <lb ed="X" n="0212c24"/><lb ed="R094" n="0886b15"/>之妄。由心所生。是虽凡夫。悉见<persName>佛</persName>性。倘结善种。自生 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0213a" n="0213a"/> <lb ed="X" n="0213a01"/><lb ed="R094" n="0886b16"/>信心。此之二种。即是远为。又邪外违真。谬生计执。一 <lb ed="X" n="0213a02"/><lb ed="R094" n="0886b17"/>蒙净熏。始觉决生。纵经多劫。亦可归正。此之一种。亦 <lb ed="X" n="0213a03"/><lb ed="R094" n="0886b18"/>是远为。经明深慧。非止人空。二利齐修。悲智双运。此 <lb ed="X" n="0213a04"/><lb ed="R094" n="0887a01"/>彼岸之行。二乘沉空滞寂。寧不缘熟开心。迴小向大 <lb ed="X" n="0213a05"/><lb ed="R094" n="0887a02"/>耶。故属兼为。权教菩萨。事行违真。缘了因发。正性自 <lb ed="X" n="0213a06"/><lb ed="R094" n="0887a03"/>显。同入<persName>佛</persName>乘。无二别故。此乃引权入实。所谓引为者 <lb ed="X" n="0213a07"/><lb ed="R094" n="0887a04"/>也。若夫寄位修法。应物现形。普示净业。为化众生。此 <lb ed="X" n="0213a08"/><lb ed="R094" n="0887a05"/>经则摄权为一种之機矣。故知前五约拣。则成瓦砾 <lb ed="X" n="0213a09"/><lb ed="R094" n="0887a06"/>荆棘。约收。则为白玉黄金。亦在四为之中。要之生信 <lb ed="X" n="0213a10"/><lb ed="R094" n="0887a07"/>依行。见闻随喜。但除妄想。无不<persName>佛</persName>心。何非所为之機。 <lb ed="X" n="0213a11"/><lb ed="R094" n="0887a08"/>问。信等五根。是器可尔。取著等五。何亦名器。答。花严 <lb ed="X" n="0213a12"/><lb ed="R094" n="0887a09"/>大疏云。法性圆融。感应交彻。无有一法而非所被。據 <lb ed="X" n="0213a13"/><lb ed="R094" n="0887a10"/>此。则无情亦在所被。取著等五皆有情耳。何非器耶。 <lb ed="X" n="0213a14"/><lb ed="R094" n="0887a11"/>况色性智性。本无二体。无有情外有非情也。此理深 <lb ed="X" n="0213a15"/><lb ed="R094" n="0887a12"/>玄。正是不共般若。凡吾遊心教海者。必审谛思之可 <lb ed="X" n="0213a16"/><lb ed="R094" n="0887a13"/>也。</p> <lb ed="X" n="0213a17"/><lb ed="R094" n="0887a14"/><p xml:id="pX26p0213a1701">△六释总辩教体。三。初列数类简。</p> <lb ed="X" n="0213a18"/><lb ed="R094" n="0887a15"/><p xml:id="pX26p0213a1801">第六总辩教体者。谓般若实相。寂照难思。括论教体。 <lb ed="X" n="0213a19"/><lb ed="R094" n="0887a16"/>略明五种。一声名句文体。二通摄所诠体。三诸法遍 <lb ed="X" n="0213a20"/><lb ed="R094" n="0887a17"/>空体。四会相归性体。五理智无碍体。五中前二通小。 <lb ed="X" n="0213a21"/><lb ed="R094" n="0887a18"/>後三唯大。又前二通诸教。後三唯性宗。又前二唯体。 <lb ed="X" n="0213a22"/><lb ed="R094" n="0887b01"/>後三亦体亦性。就前二中。大小乘宗。通用四法为体。 <lb ed="X" n="0213a23"/><lb ed="R094" n="0887b02"/>然大小乘。各有三说。如花严大疏。廣引经论所明。今 <lb ed="X" n="0213a24"/><lb ed="R094" n="0887b03"/>略意引之。</p> <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0213b" n="0213b"/> <lb ed="X" n="0213b01"/><lb ed="R094" n="0887b04"/><p xml:id="pX26p0213b0101">△二依数牒释。五。初释声名句文体。</p> <lb ed="X" n="0213b02"/><lb ed="R094" n="0887b05"/><p xml:id="pX26p0213b0201">初中先开後合。开谓假实。摄假从实。以声为体。无别 <lb ed="X" n="0213b03"/><lb ed="R094" n="0887b06"/>名句等故。深密谓言音有三。明以声为教体。杂集谓 <lb ed="X" n="0213b04"/><lb ed="R094" n="0887b07"/>成所引声。谓诸圣说。若以体从用。即名等为体。以能 <lb ed="X" n="0213b05"/><lb ed="R094" n="0887b08"/>诠诸法自性差别。二所依故。唯识破经部云。若名句 <lb ed="X" n="0213b06"/><lb ed="R094" n="0887b09"/>文不异声者。法词无碍。境应无别。然此三離声。虽无 <lb ed="X" n="0213b07"/><lb ed="R094" n="0887b10"/>别体。而假实异。亦不即声。後合者。然上二義单明。俱 <lb ed="X" n="0213b08"/><lb ed="R094" n="0887b11"/>执一边。故须合取四法为体。符净名地论之言。融前 <lb ed="X" n="0213b09"/><lb ed="R094" n="0887b12"/>二说。教理无违。如淸凉圣师。双取四法。不偏假实。端 <lb ed="X" n="0213b10"/><lb ed="R094" n="0887b13"/>有定量万古难移。故彼文云。良以音声一种。正就<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0213b11"/><lb ed="R094" n="0887b14"/>说容为教体。流传後代。书之竹帛。曾何有声。岂无教 <lb ed="X" n="0213b12"/><lb ed="R094" n="0887b15"/>体。至哉言也。後云。此般若密多文字章句。百千万亿 <lb ed="X" n="0213b13"/><lb ed="R094" n="0887b16"/>诸<persName>佛</persName>。而共同说。则诸<persName>佛</persName>同说。合取为体。甚为允当。然 <lb ed="X" n="0213b14"/><lb ed="R094" n="0887b17"/>此四法。大小乘虽通。理亦随宗有异。今经则文字性 <lb ed="X" n="0213b15"/><lb ed="R094" n="0887b18"/>空。即是般若。故四皆即假而真也。</p> <lb ed="X" n="0213b16"/><lb ed="R094" n="0888a01"/><p xml:id="pX26p0213b1601">△二释通摄所诠体。</p> <lb ed="X" n="0213b17"/><lb ed="R094" n="0888a02"/><p xml:id="pX26p0213b1701">二通摄所诠体者。谓前義剋取能诠。故无所说。今明 <lb ed="X" n="0213b18"/><lb ed="R094" n="0888a03"/>能所不離。教義相成。为契经体。方显真教。故花严云。 <lb ed="X" n="0213b19"/><lb ed="R094" n="0888a04"/>文随于義。義随于文。瑜伽云。契经体有二。一文。二義。 <lb ed="X" n="0213b20"/><lb ed="R094" n="0888a05"/>故知不取所诠。不成教体。如後文明文字实相观照。 <lb ed="X" n="0213b21"/><lb ed="R094" n="0888a06"/>三种般若者。此也。</p> <lb ed="X" n="0213b22"/><lb ed="R094" n="0888a07"/><p xml:id="pX26p0213b2201">△三释诸法遍空体。</p> <lb ed="X" n="0213b23"/><lb ed="R094" n="0888a08"/><p xml:id="pX26p0213b2301">三诸法遍空体者。谓实相真体。诸法全彰。離法明空。 <lb ed="X" n="0213b24"/><lb ed="R094" n="0888a09"/>如撥波求水。故一切法体乃为真体。若百草皆春。真 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0213c" n="0213c"/> <lb ed="X" n="0213c01"/><lb ed="R094" n="0888a10"/>观则头头呈露。慧照则在在昭扬。瓦砾荆棘。无非般 <lb ed="X" n="0213c02"/><lb ed="R094" n="0888a11"/>若。花树月沼。同一真如。後谓诸法自性本真。正观法 <lb ed="X" n="0213c03"/><lb ed="R094" n="0888a12"/>时。空性常显。今依此義。以为教体。然光明香饭。语默 <lb ed="X" n="0213c04"/><lb ed="R094" n="0888a13"/>瞬息。皆为教体。况法空遍照。何法而非教体也耶。</p> <lb ed="X" n="0213c05"/><lb ed="R094" n="0888a14"/><p xml:id="pX26p0213c0501">△四释会相归性体。</p> <lb ed="X" n="0213c06"/><lb ed="R094" n="0888a15"/><p xml:id="pX26p0213c0601">四会相归性体者。谓<persName>如来</persName>言教皆顺于如。是故虚相 <lb ed="X" n="0213c07"/><lb ed="R094" n="0888a16"/>本空。真体本现。以一切教法从缘无性。即是真如。故 <lb ed="X" n="0213c08"/><lb ed="R094" n="0888a17"/>为教体。後云文字者。谓契经应颂。乃至稀有论议。所 <lb ed="X" n="0213c09"/><lb ed="R094" n="0888a18"/>有宣说音声语言文子章句。一切皆如。无非实相。然 <lb ed="X" n="0213c10"/><lb ed="R094" n="0888b01"/>若顺明教之生起。如梁摄论第十卷云。真如于一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0213001" n="0213001"/>一 <lb ed="X" n="0213c11"/><lb ed="R094" n="0888b02"/>切法最勝因。从真如起无分别智。由此流出後得。续 <lb ed="X" n="0213c12"/><lb ed="R094" n="0888b03"/>生大悲。因此<persName>如来</persName>。安立教法。救度众生。说大乘十二 <lb ed="X" n="0213c13"/><lb ed="R094" n="0888b04"/>部经。此法是大悲所流。一切法中最勝等。若逆推之。 <lb ed="X" n="0213c14"/><lb ed="R094" n="0888b05"/>此之教法。从後得智。此智由根本智生。又此根本。由 <lb ed="X" n="0213c15"/><lb ed="R094" n="0888b06"/>冥证真如。故今教体。以真如最勝而为根本。今从此 <lb ed="X" n="0213c16"/><lb ed="R094" n="0888b07"/>義。摄末归本。以教即如。故名会相归性。</p> <lb ed="X" n="0213c17"/><lb ed="R094" n="0888b08"/><p xml:id="pX26p0213c1701">△五释理智无碍体。</p> <lb ed="X" n="0213c18"/><lb ed="R094" n="0888b09"/><p xml:id="pX26p0213c1801">五理智无碍体者。谓般若一法。约能所别。实相即理。 <lb ed="X" n="0213c19"/><lb ed="R094" n="0888b10"/>观照即智。智即理故。观照而实相全彰。理即智故。实 <lb ed="X" n="0213c20"/><lb ed="R094" n="0888b11"/>相而观照本有。故以理智无碍之般若。观心境平等 <lb ed="X" n="0213c21"/><lb ed="R094" n="0888b12"/>之性空。况能说之<persName>佛</persName>。既理智相应。湛然淸净。故所诠 <lb ed="X" n="0213c22"/><lb ed="R094" n="0888b13"/>之義。亦如智无碍。能所全空。即以此義。不一不二而 <lb ed="X" n="0213c23"/><lb ed="R094" n="0888b14"/>为教体。如大疏云。一切教法。擧体即空。不碍十二分 <lb ed="X" n="0213c24"/><lb ed="R094" n="0888b15"/>教。事相宛然。虽真如擧体为一切法。不碍一味平等。 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0214a" n="0214a"/> <lb ed="X" n="0214a01"/><lb ed="R094" n="0888b16"/>寂尔昭彰。如後文所明。</p> <lb ed="X" n="0214a02"/><lb ed="R094" n="0888b17"/><p xml:id="pX26p0214a0201">△三结属今经。</p> <lb ed="X" n="0214a03"/><lb ed="R094" n="0888b18"/><p xml:id="pX26p0214a0301">以上五门。皆是此经教体。然一切皆如。今经明言。则 <lb ed="X" n="0214a04"/><lb ed="R094" n="0889a01"/>知一切法。无非教体。亦一切空处。无非教体也。</p> <lb ed="X" n="0214a05"/><lb ed="R094" n="0889a02"/><p xml:id="pX26p0214a0501">△七释明经宗趣。二。初叙義总标。</p> <lb ed="X" n="0214a06"/><lb ed="R094" n="0889a03"/><p xml:id="pX26p0214a0601">第七明经宗趣者。大疏谓语之所尙曰宗。宗之所归 <lb ed="X" n="0214a07"/><lb ed="R094" n="0889a04"/>曰趣。于中总论<persName>佛</persName>教。因缘为宗。若详明者。而有通别 <lb ed="X" n="0214a08"/><lb ed="R094" n="0889a05"/>二義。</p> <lb ed="X" n="0214a09"/><lb ed="R094" n="0889a06"/><p xml:id="pX26p0214a0901">△二依标牒释。二。初通明诸宗。</p> <lb ed="X" n="0214a10"/><lb ed="R094" n="0889a07"/><p xml:id="pX26p0214a1001">初通明诸宗者。一切诸经各自有宗。如花严宗法界。 <lb ed="X" n="0214a11"/><lb ed="R094" n="0889a08"/>法花宗一乘。净名宗不思议。涅槃宗<persName>佛</persName>性等。故淸凉 <lb ed="X" n="0214a12"/><lb ed="R094" n="0889a09"/>祖师。总收一代时教。以为十宗。谓第一我法俱有宗。 <lb ed="X" n="0214a13"/><lb ed="R094" n="0889a10"/>摄小乘二十部中五部之義。谓犊子部。法上部。贤胄 <lb ed="X" n="0214a14"/><lb ed="R094" n="0889a11"/>部。正量部。密林山部。亦取经部根本一分之義。二法 <lb ed="X" n="0214a15"/><lb ed="R094" n="0889a12"/>有我无宗。摄三部全。谓一切有部。雪山部。多闻部。更 <lb ed="X" n="0214a16"/><lb ed="R094" n="0889a13"/>兼化地部末计一分之義。三法无去来宗。摄七部全。 <lb ed="X" n="0214a17"/><lb ed="R094" n="0889a14"/>谓大众部。鸡胤部。<name role="" type="person">制多山</name>部。西山住部。北山住部。法 <lb ed="X" n="0214a18"/><lb ed="R094" n="0889a15"/>藏部。饮光部。兼取化地部一分之義。四现通假实宗。 <lb ed="X" n="0214a19"/><lb ed="R094" n="0889a16"/>摄说假部全。兼末经部一分之義。以上四宗。唯为小 <lb ed="X" n="0214a20"/><lb ed="R094" n="0889a17"/>乘。五俗妄真实宗。即说出世部。六诸法但名宗。即一 <lb ed="X" n="0214a21"/><lb ed="R094" n="0889a18"/>说部。此二通大小乘。七三性空有宗。即大乘法相师。 <lb ed="X" n="0214a22"/><lb ed="R094" n="0889b01"/>所立应理圆实宗。<note place="inline">彼在第八</note>八真空绝相宗。即大乘法相 <lb ed="X" n="0214a23"/><lb ed="R094" n="0889b02"/>师所立勝義俱空宗。<note place="inline">彼名第七</note>此二唯大。然大乘法师。依 <lb ed="X" n="0214a24"/><lb ed="R094" n="0889b03"/>深密三时。初四阿含言有。第二八部般若言空。第三 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0214b" n="0214b"/> <lb ed="X" n="0214b01"/><lb ed="R094" n="0889b04"/>深密明不空不有中道之教。故先性後相。今言性宗。 <lb ed="X" n="0214b02"/><lb ed="R094" n="0889b05"/>故空宗居八。相宗居七耳。九空有无碍宗。即摄一切 <lb ed="X" n="0214b03"/><lb ed="R094" n="0889b06"/>终教。十圆融具德宗。即摄花严圆教。然此十宗。一宗 <lb ed="X" n="0214b04"/><lb ed="R094" n="0889b07"/>容有多经。随何经中。皆此宗故。若局判一经。则抑诸 <lb ed="X" n="0214b05"/><lb ed="R094" n="0889b08"/>大乘教也。</p> <lb ed="X" n="0214b06"/><lb ed="R094" n="0889b09"/><p xml:id="pX26p0214b0601">△二别明此经。四。初约理智为宗趣。</p> <lb ed="X" n="0214b07"/><lb ed="R094" n="0889b10"/><p xml:id="pX26p0214b0701">二明别宗者。即是此经宗趣也。谓以实相观照不一 <lb ed="X" n="0214b08"/><lb ed="R094" n="0889b11"/>不二以为经宗。或唯实相。或唯观照者。幷未允当。且 <lb ed="X" n="0214b09"/><lb ed="R094" n="0889b12"/>此经所诠。一一離相。岂唯观照。又教化众生。不住一 <lb ed="X" n="0214b10"/><lb ed="R094" n="0889b13"/>相。岂唯实相。故今双取为宗。以即理之智。二护甚深 <lb ed="X" n="0214b11"/><lb ed="R094" n="0889b14"/>到岸。以即智之理。万法无相皆空。六度万行。五忍诸 <lb ed="X" n="0214b12"/><lb ed="R094" n="0889b15"/>位。一一皆不離此。若離实相。难忘分别。便成取相住 <lb ed="X" n="0214b13"/><lb ed="R094" n="0889b16"/>著。即堕有漏若昧观照。则缺于智用。便滞偏空有馀。 <lb ed="X" n="0214b14"/><lb ed="R094" n="0889b17"/>同于二乘故须理智。不即不離。方契般若中道之旨。 <lb ed="X" n="0214b15"/><lb ed="R094" n="0889b18"/>起信止观合说。法花定慧双修。花严明权实二法。大 <lb ed="X" n="0214b16"/><lb ed="R094" n="0890a01"/>心依赖。涅槃明定慧不等。不见<persName>佛</persName>性。无明邪见。自此 <lb ed="X" n="0214b17"/><lb ed="R094" n="0890a02"/>而生。皆明此義。</p> <lb ed="X" n="0214b18"/><lb ed="R094" n="0890a03"/><p xml:id="pX26p0214b1801">△约五对为宗趣。</p> <lb ed="X" n="0214b19"/><lb ed="R094" n="0890a04"/><p xml:id="pX26p0214b1901">若就台宗释题五重玄義为宗趣者。则以妙慧为体。 <lb ed="X" n="0214b20"/><lb ed="R094" n="0890a05"/>到彼岸为用。显明内外二护为宗。寻宗令趋妙慧实 <lb ed="X" n="0214b21"/><lb ed="R094" n="0890a06"/>体故。于中分出五義相对互为宗趣。一教義。二体用。 <lb ed="X" n="0214b22"/><lb ed="R094" n="0890a07"/>三理智。四因果。五人法。初擧教为宗。显義为趣。以義 <lb ed="X" n="0214b23"/><lb ed="R094" n="0890a08"/>为宗。达教为趣。以知義深。则教勝故。二擧般若之体。 <lb ed="X" n="0214b24"/><lb ed="R094" n="0890a09"/>意显波罗蜜之用故。擧波罗蜜之用。意显般若之体 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0214c" n="0214c"/> <lb ed="X" n="0214c01"/><lb ed="R094" n="0890a10"/>故。三擧理欲显实相之观照故。擧智欲明观照之实 <lb ed="X" n="0214c02"/><lb ed="R094" n="0890a11"/>相故。四护果不住。意如理修因故。护因如幻。欲克证 <lb ed="X" n="0214c03"/><lb ed="R094" n="0890a12"/>妙果故。五擧仁王护国。显般若能护之法故。擧般若 <lb ed="X" n="0214c04"/><lb ed="R094" n="0890a13"/>法体。明仁王护国之本故。一经始终。不離此五。若五 <lb ed="X" n="0214c05"/><lb ed="R094" n="0890a14"/>对别明。是宗之趋。若五对相即。是宗即趣。如此五对。 <lb ed="X" n="0214c06"/><lb ed="R094" n="0890a15"/>不即不離。是名般若妙宗趣也。</p> <lb ed="X" n="0214c07"/><lb ed="R094" n="0890a16"/><p xml:id="pX26p0214c0701">△三约十義为宗趣。</p> <lb ed="X" n="0214c08"/><lb ed="R094" n="0890a17"/><p xml:id="pX26p0214c0801">然此亦有十義五对。为此经宗趣。谓一般若境有二。 <lb ed="X" n="0214c09"/><lb ed="R094" n="0890a18"/>一性住般若。贯通凡圣。为所信境。二至得般若。唯局 <lb ed="X" n="0214c10"/><lb ed="R094" n="0890b01"/><persName>佛</persName>位是所证境。二般若心。此亦二義。一实相心。正念 <lb ed="X" n="0214c11"/><lb ed="R094" n="0890b02"/>万法本空故。二观照心。幻修诸行悲愿故。三般若行 <lb ed="X" n="0214c12"/><lb ed="R094" n="0890b03"/>亦有二義。一差别行。诸度断证不一故。二平等行。真 <lb ed="X" n="0214c13"/><lb ed="R094" n="0890b04"/>修俱到彼岸故。四般若位。此亦二義。一权现位。寄王 <lb ed="X" n="0214c14"/><lb ed="R094" n="0890b05"/>比证差别故。二实证位。依真如智平等故。五般若果。 <lb ed="X" n="0214c15"/><lb ed="R094" n="0890b06"/>此亦有二一始觉果。而今修生故。二本觉果。本来具 <lb ed="X" n="0214c16"/><lb ed="R094" n="0890b07"/>足故。此上五对。皆初句为宗。次句为趋。如云信境为 <lb ed="X" n="0214c17"/><lb ed="R094" n="0890b08"/>宗。证境为趋等。五義镕融。则心境行位果。擧一全收。 <lb ed="X" n="0214c18"/><lb ed="R094" n="0890b09"/>如云境即全果之境。果即全境之果。心为即行之心。 <lb ed="X" n="0214c19"/><lb ed="R094" n="0890b10"/>行为即心之行。乃至位为即果之位。果为即位之果。 <lb ed="X" n="0214c20"/><lb ed="R094" n="0890b11"/>体用一如。行证双泯。千径九逵。不離般若。故此十義。 <lb ed="X" n="0214c21"/><lb ed="R094" n="0890b12"/>乃今宗趣。</p> <lb ed="X" n="0214c22"/><lb ed="R094" n="0890b13"/><p xml:id="pX26p0214c2201">△四约心观为宗趣。</p> <lb ed="X" n="0214c23"/><lb ed="R094" n="0890b14"/><p xml:id="pX26p0214c2301">若会归心观。则此经宗趋。即照而遮。宗趋泯然。即遮 <lb ed="X" n="0214c24"/><lb ed="R094" n="0890b15"/>而照。宗趋廓尔。双遮则遮前照遮。離即離非。双照则 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0215a" n="0215a"/> <lb ed="X" n="0215a01"/><lb ed="R094" n="0890b16"/>照前遮照。是即非即。圆明一观。言亡理绝。方契般若 <lb ed="X" n="0215a02"/><lb ed="R094" n="0890b17"/>之真宗。能证般若之玄趋矣。</p> <lb ed="X" n="0215a03"/><lb ed="R094" n="0890b18"/><p xml:id="pX26p0215a0301">△八释会通地位。二。初叙義分科。</p> <lb ed="X" n="0215a04"/><lb ed="R094" n="0891a01"/><p xml:id="pX26p0215a0401">第八会通地位者。周易云。圣人之大宝曰位。意谓圣 <lb ed="X" n="0215a05"/><lb ed="R094" n="0891a02"/>人处此。而弘道优裕。非位则虽全道德。而无有用。则 <lb ed="X" n="0215a06"/><lb ed="R094" n="0891a03"/>非所宝矣。故淸凉云。若无此位。行无成故。然一切菩 <lb ed="X" n="0215a07"/><lb ed="R094" n="0891a04"/>萨。修浅深之因行。证满分之果位。修证从人。真似殊 <lb ed="X" n="0215a08"/><lb ed="R094" n="0891a05"/>分。位次依法贤圣两异。于中先明诸教不一。後明证 <lb ed="X" n="0215a09"/><lb ed="R094" n="0891a06"/>真无二。</p> <lb ed="X" n="0215a10"/><lb ed="R094" n="0891a07"/><p xml:id="pX26p0215a1001">△二依科别释。三。初引诸教不一。五。初引始教。二。 <lb ed="X" n="0215a11"/><lb ed="R094" n="0891a08"/>初正引位次。四。初引唯识。</p> <lb ed="X" n="0215a12"/><lb ed="R094" n="0891a09"/><p xml:id="pX26p0215a1201">唯识论云。具大乘二种姓者。略于五位渐次悟入。一 <lb ed="X" n="0215a13"/><lb ed="R094" n="0891a10"/>本性住种姓。谓无始来。依附本识。法尔所得无漏法 <lb ed="X" n="0215a14"/><lb ed="R094" n="0891a11"/>因。二习所成种姓。谓闻法界等流法<anchor xml:id="nkr_note_add_0215a1401" n="0215a1401"/><anchor xml:id="beg0215a1401" n="0215a1401"/>已<anchor xml:id="end0215a1401"/>。闻所成等熏 <lb ed="X" n="0215a15"/><lb ed="R094" n="0891a12"/>习所成。要具此二大乘种姓。方能渐次悟入唯识。一 <lb ed="X" n="0215a16"/><lb ed="R094" n="0891a13"/>资粮位。谓修大乘顺解脱分。二加行位。谓修大乘顺 <lb ed="X" n="0215a17"/><lb ed="R094" n="0891a14"/>抉择分。三通达位。谓诸菩萨所住见道。四修习位。谓 <lb ed="X" n="0215a18"/><lb ed="R094" n="0891a15"/>诸菩萨所住修道。五究竟位。谓住无上正等菩提。云 <lb ed="X" n="0215a19"/><lb ed="R094" n="0891a16"/>何渐次悟入唯识。谓诸菩萨。于识性相。资粮位中。能 <lb ed="X" n="0215a20"/><lb ed="R094" n="0891a17"/>深信解。在加行位。能渐伏除。所取能取。引发真见。在 <lb ed="X" n="0215a21"/><lb ed="R094" n="0891a18"/>通达位。如实通达。修习位中。如所见理。数数修习。伏 <lb ed="X" n="0215a22"/><lb ed="R094" n="0891b01"/>断除障。至究竟位出障圆明。能尽未来。化诸有情。後 <lb ed="X" n="0215a23"/><lb ed="R094" n="0891b02"/>令悟入。唯识性相。</p> <lb ed="X" n="0215a24"/><lb ed="R094" n="0891b03"/><p xml:id="pX26p0215a2401">△二引璎珞。</p> <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0215b" n="0215b"/> <lb ed="X" n="0215b01"/><lb ed="R094" n="0891b04"/><p xml:id="pX26p0215b0101">璎珞经中。以六种姓。摄一切位。一习种姓。摄十信十 <lb ed="X" n="0215b02"/><lb ed="R094" n="0891b05"/>住。二性种姓。摄十行。三道种姓。摄十向。四圣种姓。摄 <lb ed="X" n="0215b03"/><lb ed="R094" n="0891b06"/>十地。五等觉种姓。六妙觉种姓。即如次摄等妙二位。 <lb ed="X" n="0215b04"/><lb ed="R094" n="0891b07"/>大品中。以此六性。约二義简。一约心观。谓初性。从假 <lb ed="X" n="0215b05"/><lb ed="R094" n="0891b08"/>入空。二性从定入假。三性观修中道。後三性俱证中 <lb ed="X" n="0215b06"/><lb ed="R094" n="0891b09"/>道实相。二约寄位。谓初性铜铁。二性银宝。三性金宝。 <lb ed="X" n="0215b07"/><lb ed="R094" n="0891b10"/>四性琉璃宝。五性摩尼宝。六性水晶宝轮。如大品经 <lb ed="X" n="0215b08"/><lb ed="R094" n="0891b11"/>中。廣明義相。</p> <lb ed="X" n="0215b09"/><lb ed="R094" n="0891b12"/><p xml:id="pX26p0215b0901">△三引地持。</p> <lb ed="X" n="0215b10"/><lb ed="R094" n="0891b13"/><p xml:id="pX26p0215b1001">地持经中。以七地位摄一切地。谓一种姓地。摄信住。 <lb ed="X" n="0215b11"/><lb ed="R094" n="0891b14"/>二解行地。摄行向。三净心地。摄初地。四行迹地。摄二 <lb ed="X" n="0215b12"/><lb ed="R094" n="0891b15"/>地至七地。五决定地。摄九八两地。六决定行地。摄十 <lb ed="X" n="0215b13"/><lb ed="R094" n="0891b16"/>地。七毕竟地。摄等妙二觉。于中前六地唯菩萨地。第 <lb ed="X" n="0215b14"/><lb ed="R094" n="0891b17"/>七通菩萨<persName>佛</persName>共地。</p> <lb ed="X" n="0215b15"/><lb ed="R094" n="0891b18"/><p xml:id="pX26p0215b1501">△四引金刚。</p> <lb ed="X" n="0215b16"/><lb ed="R094" n="0892a01"/><p xml:id="pX26p0215b1601">金刚十八住论。无著菩萨依彼经立其住名。所谓一 <lb ed="X" n="0215b17"/><lb ed="R094" n="0892a02"/>十八住。密示阶荖也。然束为八住。摄尽十八。一发心 <lb ed="X" n="0215b18"/><lb ed="R094" n="0892a03"/>住处。摄第一住。二波罗蜜相应住处。摄第二住。三欲 <lb ed="X" n="0215b19"/><lb ed="R094" n="0892a04"/>住处。摄三四两住。四離障碍住处。总摄十二位。即第 <lb ed="X" n="0215b20"/><lb ed="R094" n="0892a05"/>五住。至第十六住也。五净心住处。摄十七住。六究竟 <lb ed="X" n="0215b21"/><lb ed="R094" n="0892a06"/>住处。摄其十八。七廣大住处。八甚深住处。各摄前六 <lb ed="X" n="0215b22"/><lb ed="R094" n="0892a07"/>住。以一一住位。皆有深廣二義故。然此中八。前四摄 <lb ed="X" n="0215b23"/><lb ed="R094" n="0892a08"/>十六住。即是三贤。第五净心一住。即是初地。第六究 <lb ed="X" n="0215b24"/><lb ed="R094" n="0892a09"/>竟一地。即从二地极至<persName>佛</persName>果。又八中前六。别摄十八。 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0215c" n="0215c"/> <lb ed="X" n="0215c01"/><lb ed="R094" n="0892a10"/>後二通摄十八。即知廣大甚深二住。摄十八住时。即 <lb ed="X" n="0215c02"/><lb ed="R094" n="0892a11"/>一一摄五十五位也。</p> <lb ed="X" n="0215c03"/><lb ed="R094" n="0892a12"/><p xml:id="pX26p0215c0301">△二擧数简异。</p> <lb ed="X" n="0215c04"/><lb ed="R094" n="0892a13"/><p xml:id="pX26p0215c0401">然前四所引约唯识。唯始非终。璎珞兼别大品亦始。 <lb ed="X" n="0215c05"/><lb ed="R094" n="0892a14"/>地持金刚。義通法性。亦始终摄。</p> <lb ed="X" n="0215c06"/><lb ed="R094" n="0892a15"/><p xml:id="pX26p0215c0601">△二引终教。</p> <lb ed="X" n="0215c07"/><lb ed="R094" n="0892a16"/><p xml:id="pX26p0215c0701">若约法性终教明地位者。楞严明五十七位。谓漧慧。 <lb ed="X" n="0215c08"/><lb ed="R094" n="0892a17"/>信。住。行。向。暖。顶。忍。世第一。十地。等妙。然统收多位。不 <lb ed="X" n="0215c09"/><lb ed="R094" n="0892a18"/>出于八。谓一漧慧地。義推即同天台五品观行位。二 <lb ed="X" n="0215c10"/><lb ed="R094" n="0892b01"/>十信。即相似位。三三贤位。四加行位。五见道位。六修 <lb ed="X" n="0215c11"/><lb ed="R094" n="0892b02"/>道位。七等觉位。上五即分真位。第八妙觉。即究竟位。 <lb ed="X" n="0215c12"/><lb ed="R094" n="0892b03"/>然彼文摄之。不出单复十二之位。上诸教中。幷依地 <lb ed="X" n="0215c13"/><lb ed="R094" n="0892b04"/>位渐次修成。故总名为渐。</p> <lb ed="X" n="0215c14"/><lb ed="R094" n="0892b05"/><p xml:id="pX26p0215c1401">△二引顿教。</p> <lb ed="X" n="0215c15"/><lb ed="R094" n="0892b06"/><p xml:id="pX26p0215c1501">若约顿教明位者。但一念不生。即名为<persName>佛</persName>。不依地位 <lb ed="X" n="0215c16"/><lb ed="R094" n="0892b07"/>渐次阶荖。如思益经云。得诸法正性者。不从一地至 <lb ed="X" n="0215c17"/><lb ed="R094" n="0892b08"/>于一地。楞伽经云。十地即为初。初则为八地。第九则 <lb ed="X" n="0215c18"/><lb ed="R094" n="0892b09"/>为七。七亦复为八。第二为第三。第四为第五。第三为 <lb ed="X" n="0215c19"/><lb ed="R094" n="0892b10"/>第六。无所有何次。然初之七句。约義配同。最後一句。 <lb ed="X" n="0215c20"/><lb ed="R094" n="0892b11"/>據理都遣。非同渐圆。故不立位。</p> <lb ed="X" n="0215c21"/><lb ed="R094" n="0892b12"/><p xml:id="pX26p0215c2101">△四引圆教。二。初约行布。</p> <lb ed="X" n="0215c22"/><lb ed="R094" n="0892b13"/><p xml:id="pX26p0215c2201">若圆教花严明位有二。一行布位。以立位次有差别 <lb ed="X" n="0215c23"/><lb ed="R094" n="0892b14"/>故。如第二会明信。三明住。四明行。五明向。六明地。七 <lb ed="X" n="0215c24"/><lb ed="R094" n="0892b15"/>明等妙。前浅後深。故名行布。</p> <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0216a" n="0216a"/> <lb ed="X" n="0216a01"/><lb ed="R094" n="0892b16"/><p xml:id="pX26p0216a0101">△二约圆融。</p> <lb ed="X" n="0216a02"/><lb ed="R094" n="0892b17"/><p xml:id="pX26p0216a0201">二圆融位有二。一总明相摄。一位即一切位故。二五 <lb ed="X" n="0216a03"/><lb ed="R094" n="0892b18"/>位互摄。一一位圆。即至<persName>佛</persName>故。又此二中。前唯约理行 <lb ed="X" n="0216a04"/><lb ed="R094" n="0893a01"/>圆融。此兼明行证相似。又前行布。是教相施设。此圆 <lb ed="X" n="0216a05"/><lb ed="R094" n="0893a02"/>融是理性德用。又此二中。约能诠教道。则行布不同。 <lb ed="X" n="0216a06"/><lb ed="R094" n="0893a03"/>约所诠之理。则圆融无二。故大疏云。相为即性之相 <lb ed="X" n="0216a07"/><lb ed="R094" n="0893a04"/>故。行布不碍圆融。性是即相之性故。圆融不碍行布 <lb ed="X" n="0216a08"/><lb ed="R094" n="0893a05"/>者。此也。</p> <lb ed="X" n="0216a09"/><lb ed="R094" n="0893a06"/><p xml:id="pX26p0216a0901">△五结拣诸位。二。初配对结属。</p> <lb ed="X" n="0216a10"/><lb ed="R094" n="0893a07"/><p xml:id="pX26p0216a1001">此上诸教。所立地位。隐显开合不同。皆明差别行证 <lb ed="X" n="0216a11"/><lb ed="R094" n="0893a08"/>之归结。然曲分五对。略示不一。一总别对。即唯识璎 <lb ed="X" n="0216a12"/><lb ed="R094" n="0893a09"/>珞。总相立位以含摄。楞严等经。别相明阶而曲示。二 <lb ed="X" n="0216a13"/><lb ed="R094" n="0893a10"/>隐显对。即金刚地持。隐示少位之方。唯识<persName>佛</persName>顶。显立 <lb ed="X" n="0216a14"/><lb ed="R094" n="0893a11"/>多种之相。三开合对。开则五十五位。详明果证有差。 <lb ed="X" n="0216a15"/><lb ed="R094" n="0893a12"/>合则五六七种。略示因修无二。四立遣对。楞伽等经。 <lb ed="X" n="0216a16"/><lb ed="R094" n="0893a13"/>明顿故遣之又遣。楞严等经明渐。故立之更立。五遍 <lb ed="X" n="0216a17"/><lb ed="R094" n="0893a14"/>圆对。谓诸教偏权。故差别有碍平等。花严圆宗。故行 <lb ed="X" n="0216a18"/><lb ed="R094" n="0893a15"/>布不碍圆融矣。</p> <lb ed="X" n="0216a19"/><lb ed="R094" n="0893a16"/><p xml:id="pX26p0216a1901">△二结括他宗。</p> <lb ed="X" n="0216a20"/><lb ed="R094" n="0893a17"/><p xml:id="pX26p0216a2001">即知天台六即。理与名字。虽未入位。後四亦摄尽五 <lb ed="X" n="0216a21"/><lb ed="R094" n="0893a18"/>位而无馀。圆觉五位。众生皆入。虽俱凡小五种。皆随 <lb ed="X" n="0216a22"/><lb ed="R094" n="0893b01"/>顺觉性而不减。况大品经明四十二字。古德用表四 <lb ed="X" n="0216a23"/><lb ed="R094" n="0893b02"/>十二位乎。既一字皆入一切字门。故一位亦摄一切 <lb ed="X" n="0216a24"/><lb ed="R094" n="0893b03"/>位也。应知他位隐显。开合偏圆不同。良由此心。一多 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0216b" n="0216b"/> <lb ed="X" n="0216b01"/><lb ed="R094" n="0893b04"/>捲舒。大小自在故也。</p> <lb ed="X" n="0216b02"/><lb ed="R094" n="0893b05"/><p xml:id="pX26p0216b0201">△二明证真不二。二。初立理标本。</p> <lb ed="X" n="0216b03"/><lb ed="R094" n="0893b06"/><p xml:id="pX26p0216b0301">次明证真不二者。夫真空性体。平等一源。虽位列高 <lb ed="X" n="0216b04"/><lb ed="R094" n="0893b07"/>低。而不逾此理。故下位证入。犹一室之空。极位所证。 <lb ed="X" n="0216b05"/><lb ed="R094" n="0893b08"/>如太虚之空。一空入大空。一空本相不壞。大空入一 <lb ed="X" n="0216b06"/><lb ed="R094" n="0893b09"/>空。而大空大体犹存。室空大空。空性是同。贤位圣位。 <lb ed="X" n="0216b07"/><lb ed="R094" n="0893b10"/>位体岂二。故知一切地位总归一真空也。故曰同真 <lb ed="X" n="0216b08"/><lb ed="R094" n="0893b11"/>际等法性者。此也。</p> <lb ed="X" n="0216b09"/><lb ed="R094" n="0893b12"/><p xml:id="pX26p0216b0901">△二互相摄属。</p> <lb ed="X" n="0216b10"/><lb ed="R094" n="0893b13"/><p xml:id="pX26p0216b1001">若诸教地位。与今经摄者。五位断证。同乎唯识。寄化 <lb ed="X" n="0216b11"/><lb ed="R094" n="0893b14"/>作王。有类璎珞。位位波罗之行。有似花严因修。地地 <lb ed="X" n="0216b12"/><lb ed="R094" n="0893b15"/>依真之理。大同<persName>佛</persName>顶果证。以五种忍。而含摄诸位。不 <lb ed="X" n="0216b13"/><lb ed="R094" n="0893b16"/>异地持。以一序品。而密显地相。義合金刚十地。三十 <lb ed="X" n="0216b14"/><lb ed="R094" n="0893b17"/>生皆空。即楞伽不立之宗。一念八万行具足。即法界 <lb ed="X" n="0216b15"/><lb ed="R094" n="0893b18"/>圆融之旨。况一经要旨。含天台六即之谈。一陀罗尼。 <lb ed="X" n="0216b16"/><lb ed="R094" n="0894a01"/>具四十二字之妙耶。大哉仁王般若之位次。不谋而 <lb ed="X" n="0216b17"/><lb ed="R094" n="0894a02"/>理契诸教者焉。唯加行一种。合于上贤。不同唯识楞 <lb ed="X" n="0216b18"/><lb ed="R094" n="0894a03"/>严之开显。等觉圣位。该于寂忍。亦不类诸经众论之 <lb ed="X" n="0216b19"/><lb ed="R094" n="0894a04"/>分张若诸经教摄此经地位。全摄无遗。而此经中地 <lb ed="X" n="0216b20"/><lb ed="R094" n="0894a05"/>位。摄诸教地位。亦等该非爽。唯花严圆教。全摄此经。 <lb ed="X" n="0216b21"/><lb ed="R094" n="0894a06"/>而此经地位。亦分同法界矣。</p> <lb ed="X" n="0216b22"/><lb ed="R094" n="0894a07"/><p xml:id="pX26p0216b2201">△三结归观心。</p> <lb ed="X" n="0216b23"/><lb ed="R094" n="0894a08"/><p xml:id="pX26p0216b2301">此中还须摄末归本。会缘入实。同真空之实相。等妄 <lb ed="X" n="0216b24"/><lb ed="R094" n="0894a09"/>有之一如。不離般若。正观如是。</p> <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0216c" n="0216c"/> <lb ed="X" n="0216c01"/><lb ed="R094" n="0894a10"/><p xml:id="pX26p0216c0101">△九释显法护国。</p> <lb ed="X" n="0216c02"/><lb ed="R094" n="0894a11"/><p xml:id="pX26p0216c0201">第九显法护国功德者。夫八部般若。总空诸法。唯仁 <lb ed="X" n="0216c03"/><lb ed="R094" n="0894a12"/>王一部。迥出群经。盖以扶危拯溺。实有海之迅航。烛 <lb ed="X" n="0216c04"/><lb ed="R094" n="0894a13"/>暗照昏。信法幢之高炬。爰自晋译微言。罗什初弘其 <lb ed="X" n="0216c05"/><lb ed="R094" n="0894a14"/>盛烈。唐翻大乘。不空继纂其遗芳。御笔含彩。制金声 <lb ed="X" n="0216c06"/><lb ed="R094" n="0894a15"/>玉振之章。宝轴流辉。符景星庆雲之瑞。然<persName>佛</persName>受诸王 <lb ed="X" n="0216c07"/><lb ed="R094" n="0894a16"/>之请。详演护国之方。琅函西秘。无家传户晓之功。贝 <lb ed="X" n="0216c08"/><lb ed="R094" n="0894a17"/>葉东来。有保泰奠安之益。从此智慧剑。剪稠林而无 <lb ed="X" n="0216c09"/><lb ed="R094" n="0894a18"/>馀。般若光。耀古今而有永。其净信也。速证菩提。其照 <lb ed="X" n="0216c10"/><lb ed="R094" n="0894b01"/>空也。足入圣见。故知大千之宝施。非可挍量。恒沙之 <lb ed="X" n="0216c11"/><lb ed="R094" n="0894b02"/>声闻。无能比及。良以福不证菩提。信等可入道也。虑 <lb ed="X" n="0216c12"/><lb ed="R094" n="0894b03"/>无征也。引<name role="" type="person">顶生王</name>之蒙恶。帝释依持而顿遣。忧再惑 <lb ed="X" n="0216c13"/><lb ed="R094" n="0894b04"/>也。擧普明王之兴善。斑足迴心以入真。至于叮咛勗 <lb ed="X" n="0216c14"/><lb ed="R094" n="0894b05"/>劝。无非因疾之方。付嘱勉旃。全为安<g ref="#CB15131">邦</g>殄患。其他两 <lb ed="X" n="0216c15"/><lb ed="R094" n="0894b06"/>仪资之奠位。三光赖以和明。与物无为。尽世有道。利 <lb ed="X" n="0216c16"/><lb ed="R094" n="0894b07"/>超思议。功迥凡情。若夫船遇风涛。则纔持玉偈。而风 <lb ed="X" n="0216c17"/><lb ed="R094" n="0894b08"/>偃海澄。客逢鲸患。则一展灵文。而波平恶息。又不足 <lb ed="X" n="0216c18"/><lb ed="R094" n="0894b09"/>论矣。其解说也。天台義疏。白璧绝瑕。神宝记章。出尘 <lb ed="X" n="0216c19"/><lb ed="R094" n="0894b10"/>莹镜。其受持也。念诵有法。明于指掌。读持在人。端乎 <lb ed="X" n="0216c20"/><lb ed="R094" n="0894b11"/>一心。其利益也。七难冰消。八部雲拥。其功德也。众圣 <lb ed="X" n="0216c21"/><lb ed="R094" n="0894b12"/>辅国。五方咒护。远为无尽。故金口谆谆。有未来当依 <lb ed="X" n="0216c22"/><lb ed="R094" n="0894b13"/>之诫。正证难思。故<persName>佛</persName>令在在。结现前悟入之境。宜乎 <lb ed="X" n="0216c23"/><lb ed="R094" n="0894b14"/>洪钟未扣之前。放光动地。花雨穹苍。慈雲纔散之处。 <lb ed="X" n="0216c24"/><lb ed="R094" n="0894b15"/>发愿垂泣。声彻汉霄。以此护国。妙应如捊鼓之神。仗 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0217a" n="0217a"/> <lb ed="X" n="0217a01"/><lb ed="R094" n="0894b16"/>斯保民。难思迈金汤之固。信乎<persName>如来</persName>开示。不为鼷鼠 <lb ed="X" n="0217a02"/><lb ed="R094" n="0894b17"/>之细。轻发千钧。即知斯王流通。如出干雲之材。用弘 <lb ed="X" n="0217a03"/><lb ed="R094" n="0894b18"/>大厦。然则今日保安 <lb ed="X" n="0217a04" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0895a01"/>社稷。祝 <lb ed="X" n="0217a05" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0895a02"/>国辅世。感召荒服。参天同地者。于此大法。应如是观。</p> <lb ed="X" n="0217a06"/><lb ed="R094" n="0895a03"/><p xml:id="pX26p0217a0601">△十释部类品会。二。初通示大部。</p> <lb ed="X" n="0217a07"/><lb ed="R094" n="0895a04"/><p xml:id="pX26p0217a0701">第十部类品会者。于中有二。初通示大部。金刚纂要 <lb ed="X" n="0217a08"/><lb ed="R094" n="0895a05"/>云。<persName>佛</persName>说大部处会。六百卷文。十六会说。一<name role="" type="person">王舍城</name>鹫 <lb ed="X" n="0217a09"/><lb ed="R094" n="0895a06"/>峰山七会。<note place="inline">山中四会三顶三会</note>二给孤园七会。三<name role="" type="person">他化自在天</name> <lb ed="X" n="0217a10"/><lb ed="R094" n="0895a07"/>宫摩尼宝藏殿一会。四<name role="" type="person">王舍城</name>竹林园白鹭池侧一 <lb ed="X" n="0217a11"/><lb ed="R094" n="0895a08"/>会。准金刚刊定记云。般若类有八部。谓大品。小品。放 <lb ed="X" n="0217a12"/><lb ed="R094" n="0895a09"/>光。光赞。道行。勝天王。文殊问。金刚。唐译为六百卷。二 <lb ed="X" n="0217a13"/><lb ed="R094" n="0895a10"/>百七十五品。总一十六分。前五无名。後十一分有名。 <lb ed="X" n="0217a14"/><lb ed="R094" n="0895a11"/>前六分品。後十不分品。即初分七十九品。第二分八 <lb ed="X" n="0217a15"/><lb ed="R094" n="0895a12"/>十五品。第三分三十一品。第四分二十九品。第五分 <lb ed="X" n="0217a16"/><lb ed="R094" n="0895a13"/>二十四品。第六勝天王般若分一十七品。第七曼殊 <lb ed="X" n="0217a17"/><lb ed="R094" n="0895a14"/>室利分。第八那伽室利分。第九能断金刚分。第十般 <lb ed="X" n="0217a18"/><lb ed="R094" n="0895a15"/>若理趋分。第十一施波罗蜜分。十二净戒。十三安忍。 <lb ed="X" n="0217a19"/><lb ed="R094" n="0895a16"/>十四精进。十五静虑。十六般若。即大明度无极经四 <lb ed="X" n="0217a20"/><lb ed="R094" n="0895a17"/>卷。同前五分。儒首菩萨无上淸净分卫经二卷。即第 <lb ed="X" n="0217a21"/><lb ed="R094" n="0895a18"/>九分。实相般若。即第十分。道行小品。各十卷。同第四 <lb ed="X" n="0217a22"/><lb ed="R094" n="0895b01"/>分。光赞十卷。放光三十卷。大品三十卷。皆同第二分。 <lb ed="X" n="0217a23"/><lb ed="R094" n="0895b02"/>然上诸部开合。大部文势。次緖事理。一一皆同。但廣 <lb ed="X" n="0217a24"/><lb ed="R094" n="0895b03"/>略之异。唯今仁王般若一本。不在八部之数。故今经 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0217b" n="0217b"/> <lb ed="X" n="0217b01"/><lb ed="R094" n="0895b04"/>谭空不住之旨。犹有显实同如之说。其他寄位行权。 <lb ed="X" n="0217b02"/><lb ed="R094" n="0895b05"/>化俗依真。廣明地位断证。直显谛理真空。法界叵思。 <lb ed="X" n="0217b03"/><lb ed="R094" n="0895b06"/>特明其关钥。唯此仁王护国。洞示其膏肓极多。俾悟 <lb ed="X" n="0217b04"/><lb ed="R094" n="0895b07"/>之者。法界不離般若。令行之者。罪业原同真空矣。</p> <lb ed="X" n="0217b05"/><lb ed="R094" n="0895b08"/><p xml:id="pX26p0217b0501">△二别显今经。三。初通明二经传译。</p> <lb ed="X" n="0217b06"/><lb ed="R094" n="0895b09"/><p xml:id="pX26p0217b0601">二别显此经。于中又二。一通明二经传译。二别叙今 <lb ed="X" n="0217b07"/><lb ed="R094" n="0895b10"/>经疏解。今初按开元释教录。西晋<name role="" type="person">竺法护</name>。译仁王般 <lb ed="X" n="0217b08"/><lb ed="R094" n="0895b11"/>若经一卷或二卷缺本。梁承圣二年。波罗末陀。此云 <lb ed="X" n="0217b09"/><lb ed="R094" n="0895b12"/>真谛。译仁王般若经一卷。与西晋法护同本。此亦缺 <lb ed="X" n="0217b10"/><lb ed="R094" n="0895b13"/>本。然今经时主前後二译。一後秦罗什。于姚兴弘始 <lb ed="X" n="0217b11"/><lb ed="R094" n="0895b14"/>之年创译。二唐不空。于代宗永泰之载重译。上二师 <lb ed="X" n="0217b12"/><lb ed="R094" n="0895b15"/>皆三藏。什师则东晋翻经。独擅其美。故古称七<persName>佛</persName>以 <lb ed="X" n="0217b13"/><lb ed="R094" n="0895b16"/>来。译经一人。又云约義翻经。什师为最。不空则大唐 <lb ed="X" n="0217b14"/><lb ed="R094" n="0895b17"/>传译。罕匹其伦。故僧传称为瑜伽教法之二祖。东夏 <lb ed="X" n="0217b15"/><lb ed="R094" n="0895b18"/>秘密教之一人。所译经凡一百二十馀卷。七十七部。 <lb ed="X" n="0217b16"/><lb ed="R094" n="0896a01"/>今所传者。二译幷行焉。</p> <lb ed="X" n="0217b17"/><lb ed="R094" n="0896a02"/><p xml:id="pX26p0217b1701">△二则叙今经疏解。</p> <lb ed="X" n="0217b18"/><lb ed="R094" n="0896a03"/><p xml:id="pX26p0217b1801">然秦译则古有疏记。而经文余曾制叙灾木。<anchor xml:id="nkr_note_add_0217b1801" n="0217b1801"/><anchor xml:id="beg0217b1801" n="0217b1801"/>已<anchor xml:id="end0217b1801"/>二十 <lb ed="X" n="0217b19"/><lb ed="R094" n="0896a04"/>馀年。方今丛林流佈。以为护国之宝。唯唐译则深沉 <lb ed="X" n="0217b20"/><lb ed="R094" n="0896a05"/>贝葉。晦隐龙藏。代宗之制章空制。译人之用心徒译。 <lb ed="X" n="0217b21"/><lb ed="R094" n="0896a06"/>幸有 <lb ed="X" n="0217b22" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0896a07"/>圣主。乘乾应运。秉箓嗣明。 <lb ed="X" n="0217b23" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0896a08"/>御金轮而万国来朝。握 <lb ed="X" n="0217b24" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0896a09"/>玉符而九天送福。血气鼓其欢心。荒服沾夫 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0217c" n="0217c"/> <lb ed="X" n="0217c01" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0896a10"/>大造。实海晏河淸之日。金瓯玉烛之辰也。偶尔东虏 <lb ed="X" n="0217c02"/><lb ed="R094" n="0896a11"/>西夷。跳踉梗 <lb ed="X" n="0217c03" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0896a12"/>化。起于戊午之春。继于辛酉之秋。此乃尺雾蔽天。无 <lb ed="X" n="0217c04"/><lb ed="R094" n="0896a13"/>亏霄汉。寸雲毁日。不损光明。克捷凯歌。于今共 <lb ed="X" n="0217c05" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0896a14"/>奏。荡平大烈。不日旋收。然桑土之忧。 <lb ed="X" n="0217c06" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0896a15"/>朝野切切。护 <lb ed="X" n="0217c07" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0896a16"/>国之念。缁衲兢兢。遂阅 <lb ed="X" n="0217c08" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0896a17"/>龙藏之文。冀合 <lb ed="X" n="0217c09" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0896a18"/>仁王之道。得此妙法。实谓神符。庆感难思。欣愉无极。 <lb ed="X" n="0217c10"/><lb ed="R094" n="0896b01"/>普愿见闻。同臻实相。洪扶磐石之安。永护嵩华之运。 <lb ed="X" n="0217c11"/><lb ed="R094" n="0896b02"/>但弘教者。每槪演经文。非唯浅见寡闻。实乃迷宗晦 <lb ed="X" n="0217c12"/><lb ed="R094" n="0896b03"/>教。贵唯此经。穷微尽妙。不假疏释。无有指南。故心甘 <lb ed="X" n="0217c13"/><lb ed="R094" n="0896b04"/>肤浅之讥。身冒荒芜之诮。定科立義。冀合真空。援古 <lb ed="X" n="0217c14"/><lb ed="R094" n="0896b05"/>证今。庶明极致。虽释義有异旧说。而断文稍合秦翻。 <lb ed="X" n="0217c15"/><lb ed="R094" n="0896b06"/>明经不专但空。会理特贯圆实。庶幾护 <lb ed="X" n="0217c16" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0896b07"/>国之悃少舒。为法之诚略罄。所冀 <lb ed="X" n="0217c17" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0896b08"/>皇图永固。 <lb ed="X" n="0217c18" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0896b09"/>帝道遐昌。仁同五帝宏敷。德与三皇幷劭。山河巩峙。 <lb ed="X" n="0217c19"/><lb ed="R094" n="0896b10"/>日月贞明。 <lb ed="X" n="0217c20" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0896b11"/>圣后三宫。根盘玉树之春。 <lb ed="X" n="0217c21" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0896b12"/>太子千秋。芳躅金枝之茂。文武百官。各增禄位。再愿 <lb ed="X" n="0217c22"/><lb ed="R094" n="0896b13"/>十方界。五穀豐登。烝民乐利。边疆静谧。宇宙康熙。涓 <lb ed="X" n="0217c23"/><lb ed="R094" n="0896b14"/>诚极此。勿谓无稽。</p> <lb ed="X" n="0217c24"/><lb ed="R094" n="0896b15"/><p xml:id="pX26p0217c2401">△三唐译御制经叙。</p> <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0218a" n="0218a"/> <lb ed="X" n="0218a01"/><lb ed="R094" n="0896b16"/><p cb:type="head1" xml:id="pX26p0218a0101">仁王护国般若波罗蜜多经叙</p> <lb ed="X" n="0218a02"/><lb ed="R094" n="0896b17"/><byline cb:type="author"><name role="" type="person">唐代宗</name>皇帝制</byline> <lb ed="X" n="0218a03"/><lb ed="R094" n="0896b18"/><p xml:id="pX26p0218a0301">皇矣至觉。子于元元。截有海以般若之舟。剪稠林以 <lb ed="X" n="0218a04"/><lb ed="R094" n="0897a01"/>智慧之剑。绵络六合。罗<g ref="#CB00746">罩</g>十方。弘宣也深。志应也大。 <lb ed="X" n="0218a05"/><lb ed="R094" n="0897a02"/>自权舆天竺。泳沫汉庭。行无缘之慈。纳常乐之域。信 <lb ed="X" n="0218a06"/><lb ed="R094" n="0897a03"/>其溥施。倾芥城而逾远。仰天湛寂。超言象之又玄。五 <lb ed="X" n="0218a07"/><lb ed="R094" n="0897a04"/>始不究其初。一得罔根其本。以彼取此。何其辽哉。朕 <lb ed="X" n="0218a08"/><lb ed="R094" n="0897a05"/>恭嗣鸿休。丕承大宝。轸推构以夕惕。方彻枕而假寐。 <lb ed="X" n="0218a09"/><lb ed="R094" n="0897a06"/>夫其镇乾坤。遏<g ref="#CB02480">寇</g>虐。和风雨。著星辰。与物无为。<anchor xml:id="nkr_note_add_0218a0901" n="0218a0901"/><anchor xml:id="beg0218a0901" n="0218a0901"/>乂<anchor xml:id="end0218a0901"/>人 <lb ed="X" n="0218a10"/><lb ed="R094" n="0897a07"/>艰止。不有般若。其能<anchor xml:id="nkr_note_add_0218a1001" n="0218a1001"/><anchor xml:id="beg0218a1001" n="0218a1001"/>已<anchor xml:id="end0218a1001"/>乎。尝澡身定泉。宅心秘道。缅 <lb ed="X" n="0218a11"/><lb ed="R094" n="0897a08"/>寻龙宫之藏。稽合鹫峰之旨。懿夫护国。实在兹经。窃 <lb ed="X" n="0218a12"/><lb ed="R094" n="0897a09"/>景行于波斯。庶阐扬于调御。至若高张五忍。足明恻 <lb ed="X" n="0218a13"/><lb ed="R094" n="0897a10"/>隐之深。永祛众难。实唯化淸之本。名假法假。心空色 <lb ed="X" n="0218a14"/><lb ed="R094" n="0897a11"/>空。推之于无。则境智都寂。引之于有。乃津樑不穷。思 <lb ed="X" n="0218a15"/><lb ed="R094" n="0897a12"/>与黎蒸。共臻实相。而缇紬贝葉。文字参差。东夏西天。 <lb ed="X" n="0218a16"/><lb ed="R094" n="0897a13"/>言音讹谬。致使古今翻译。淸浊不同。前後参详。轻重 <lb ed="X" n="0218a17"/><lb ed="R094" n="0897a14"/>匪一。其犹大辂。终继事而增华。譬彼坚冰。始积水而 <lb ed="X" n="0218a18"/><lb ed="R094" n="0897a15"/>非厉。先之所译。语质未融。披读之流。临文三覆。凡诸 <lb ed="X" n="0218a19"/><lb ed="R094" n="0897a16"/>释氏。良用慨然。 <lb ed="X" n="0218a20" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0897a17"/>先圣翘诚玉毫。澹虑真境。发挥满教。搜缀缺文。诏大 <lb ed="X" n="0218a21"/><lb ed="R094" n="0897a18"/>德三藏沙门不空。推教详译。未周部卷。三藏学究二 <lb ed="X" n="0218a22"/><lb ed="R094" n="0897b01"/>谛。教传三密。義了宗极。伊成字圆。褰裳西指。泛杯南 <lb ed="X" n="0218a23"/><lb ed="R094" n="0897b02"/>海。影与形对。勤将岁深。妙印度之声明。洞中华之韵 <lb ed="X" n="0218a24"/><lb ed="R094" n="0897b03"/>曲。甘露沃朕。香风袭予。既而焚筴远赍。洪钟待扣。伫 <pb ed="X" xml:id="X26.0516.0218b" n="0218b"/> <lb ed="X" n="0218b01"/><lb ed="R094" n="0897b04"/>延吹万之籁。率训开三之典。朕哀缠栾棘。悲感霜露。 <lb ed="X" n="0218b02"/><lb ed="R094" n="0897b05"/>捧戴 <lb ed="X" n="0218b03" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0897b06"/>遗诏。不敢迨遑。延振锡之群英。终为山之九仞。开府 <lb ed="X" n="0218b04"/><lb ed="R094" n="0897b07"/>朝恩。许国以身。归<persName>佛</persName>以命。弼我真教。申夫妙门。爰令 <lb ed="X" n="0218b05"/><lb ed="R094" n="0897b08"/>集京城義学大德良贲等。翰林学士常衮等。于大明 <lb ed="X" n="0218b06"/><lb ed="R094" n="0897b09"/>宫南桃园。详译护国般若毕。幷更写定密严等经。握 <lb ed="X" n="0218b07"/><lb ed="R094" n="0897b10"/>椠含毫。研精<g ref="#CB02823">颐</g>邃。曩者讹略。刊定较然。昔之沉隐。钩 <lb ed="X" n="0218b08"/><lb ed="R094" n="0897b11"/>索焕矣。足可悬诸日月大烛昏衢。润之雲雨横流动 <lb ed="X" n="0218b09"/><lb ed="R094" n="0897b12"/>植。伏愿 <lb ed="X" n="0218b10" type="honorific"/><lb ed="R094" n="0897b13"/>上资仙驾。飞慧雲于四天。迥出尘劳。蹑金莲于十地。 <lb ed="X" n="0218b11"/><lb ed="R094" n="0897b14"/>朕。理昧幽关。文惭丽则。见推序述。惋抚空怀。聊纪之 <lb ed="X" n="0218b12"/><lb ed="R094" n="0897b15"/>于首篇。庶克开于厥後。将发皇永永。可推而行之。时 <lb ed="X" n="0218b13"/><lb ed="R094" n="0897b16"/>旃蒙岁木堇荣月也。</p> <lb ed="X" n="0218b14"/><lb ed="R094" n="0897b17"/> <lb ed="X" n="0218b15"/><lb ed="R094" n="0897b18"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>仁王护国般若波罗蜜多经科疏悬谭</cb:jhead></cb:juan></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0206a0101" to="#end0206a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0206a0301" to="#end0206a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0206c1901" to="#end0206c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0207b0601" to="#end0207b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0207c1601" to="#end0207c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0208c0801" to="#end0208c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0211a1601" to="#end0211a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0211a2301" to="#end0211a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0211a2401" to="#end0211a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0211b0701" to="#end0211b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0211b1401" to="#end0211b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0215a1401" to="#end0215a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0217b1801" to="#end0217b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0218a0901" to="#end0218a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="Ma HongZhou (2020-05-21)">乂<note type="cf1">T08n0246_p0834a23</note></lem><rdg wit="#wit.orig">父</rdg></app> <app from="#beg0218a1001" to="#end0218a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0211001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0211001">妄疑安</note> <note n="0213001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0213001">一字疑剩</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0206a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0206a0101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0206a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0206a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0206c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0206c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0207b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0207b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0207c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0207c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0208c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0208c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0211a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0211a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0211a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0211a2301">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0211a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0211a2401">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0211b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0211b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0211b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0211b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0215a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0215a1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0217b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0217b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0218a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0218a0901">乂【CB】，父【卍续】</note> <note n="0218a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0218a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>